» Nguồn cung vật liệu xây dựng tại Đà Nẵng đang rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng khi hàng loạt mỏ khoáng sản hết hạn khai thác, trong lúc nhu cầu phục vụ các dự án đầu tư công tăng nhanh. Sự mất cân đối cung cầu khiến giá vật liệu biến động mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp quản lý và tháo gỡ chính sách khoáng sản.
Đầu tư công tại Đà Nẵng bước vào giai đoạn tăng tốc, trong khi nguồn cung vật liệu xây dựng lại bị thu hẹp do nhiều mỏ khoáng sản chậm gia hạn giấy phép khai thác. Thực trạng này đang tạo ra điểm nghẽn lớn đối với thị trường vật liệu xây dựng và tiến độ các dự án sử dụng vốn ngân sách.
Từ giữa năm 2025, nhiều dự án trọng điểm sử dụng vốn ngân sách Nhà nước tại Đà Nẵng bắt đầu đối mặt với khó khăn lớn về nguồn cung vật liệu xây dựng. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc hàng loạt mỏ khoáng sản trên địa bàn đồng loạt hết hạn giấy phép khai thác vào cuối năm 2025 nhưng chưa được gia hạn hoặc cấp phép lại kịp thời. Trong khi đó, nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình giao thông và hạ tầng đô thị đang gia tăng nhanh chóng.
Theo phản ánh từ các ban quản lý dự án, nguồn đất đắp và cát có thể được điều phối trong phạm vi nhất định, nhưng vật liệu đá xây dựng lại rơi vào tình trạng thiếu hụt trầm trọng. Một số dự án buộc phải tìm kiếm nguồn cung từ các địa phương lân cận, làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian thi công. Trước áp lực tiến độ, các chủ đầu tư đã kiến nghị thành phố sớm có giải pháp nâng công suất và gia hạn hoạt động cho các mỏ đá hiện hữu.
Thực tế thị trường cho thấy sự thiếu hụt nguồn cung đã đẩy giá vật liệu xây dựng tăng mạnh trong thời gian ngắn. Giá cát xây dựng từ mức khoảng 300.000 đồng/m³ đã tăng lên 300.000 đồng/m³ chỉ sau vài tuần. Không chỉ cát, giá đất và đá san lấp cũng tăng nhanh do nguồn cung khan hiếm, khiến chi phí xây dựng đội lên đáng kể. Tình trạng này đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện các công trình trọng điểm cũng như khả năng giải ngân vốn đầu tư công của thành phố.
Việc chậm gia hạn giấy phép theo quy định khiến nguồn cung vật liệu xây dựng phục vụ đầu tư công bị thu hẹp.
Ở phía doanh nghiệp khai thác khoáng sản, nhiều đơn vị cho biết đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định nhưng vẫn phải chờ quyết định gia hạn hoặc cấp phép từ cơ quan quản lý. Theo hồ sơ đề xuất, một số mỏ đá vẫn còn trữ lượng lớn, có thể khai thác thêm nhiều năm nếu được cho phép hoạt động với công suất phù hợp. Doanh nghiệp kỳ vọng việc cho phép nâng công suất hoặc khai thác phục vụ các dự án cấp bách sẽ góp phần giải quyết bài toán thiếu vật liệu hiện nay, đồng thời duy trì hoạt động sản xuất và việc làm cho người lao động.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Đà Nẵng hiện có 80 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực, trong đó có 34 giấy phép khai thác đá với tổng công suất hơn 3,3 triệu m³/năm. Ngoài ra, có 4 mỏ đang làm thủ tục cấp phép mới với công suất dự kiến hơn 736.000 m³/năm. Tuy nhiên, ngay cả khi huy động toàn bộ công suất hiện có và dự kiến, tổng nguồn cung đá vẫn chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu năm 2026, thiếu hụt gần 1,8 triệu m³. Đối với đất san lấp, mức thiếu hụt ước khoảng hơn 3,2 triệu m³, trong khi nguồn cát cũng không đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Trước áp lực thiếu hụt vật liệu xây dựng, UBND TP. Đà Nẵng cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn cung. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao đôn đốc các doanh nghiệp khẩn trương hoàn thiện hồ sơ cấp phép khai thác khoáng sản, đồng thời tham mưu UBND thành phố tổ chức đấu giá quyền khai thác theo quy định. Một bước tiến quan trọng trong tháo gỡ vướng mắc pháp lý là việc Chính phủ ban hành nghị quyết về cơ chế chính sách đặc thù, nhằm khắc phục khó khăn trong triển khai luật địa chất và khoáng sản mới, qua đó cho phép miễn giảm nhiều thủ tục hành chính và tạo điều kiện khai thác khoáng sản phục vụ các công trình đầu tư công.
Các quy định mới cho phép rút ngắn thời gian cấp phép, không phải thực hiện một số thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất và đánh giá tác động môi trường đối với các mỏ phục vụ dự án ngân sách Nhà nước. Trên cơ sở đó, Đà Nẵng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các ban quản lý dự án và chính quyền địa phương khẩn trương triển khai thủ tục khai thác khoáng sản, nhằm sớm bổ sung nguồn cung vật liệu cho thị trường.
Diễn biến tại Đà Nẵng cho thấy bài toán cung - cầu vật liệu xây dựng đang trở thành thách thức lớn khi đầu tư công tăng tốc. Việc tháo gỡ vướng mắc về chính sách và đẩy nhanh cấp phép khai thác khoáng sản không chỉ mang ý nghĩa bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm, mà còn góp phần ổn định thị trường vật liệu xây dựng, hạn chế biến động giá và tạo nền tảng cho phát triển hạ tầng bền vững.
