» Thị trường vật liệu xây dựng Việt Nam đang ghi nhận nhiều chuyển động đáng chú ý trong năm 2026 khi đầu tư công gia tăng mạnh, nguồn cung khoáng sản phục vụ sản xuất ngày càng chịu áp lực và chi phí đầu vào tiếp tục duy trì ở mức cao. Những yếu tố này đang tạo ra sự dịch chuyển mới trong cấu trúc vận hành của toàn ngành vật liệu xây dựng.
• Giá vật liệu xây dựng tăng diện rộng, chi phí xây dựng chịu áp lực lớn
Sau giai đoạn duy trì trạng thái tương đối ổn định trong nhiều năm, thị trường vật liệu xây dựng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mới. Sự thay đổi trong cơ cấu nhu cầu tiêu thụ, áp lực ngày càng lớn đối với nguồn tài nguyên khai thác cùng yêu cầu đổi mới công nghệ và giảm phát thải đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, cung ứng và chiến lược phát triển của toàn ngành trong năm 2026.
Động lực tăng trưởng của thị trường vật liệu xây dựng đang dịch chuyển mạnh sang đầu tư công
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của thị trường vật liệu xây dựng năm 2026 là sự dịch chuyển rõ rệt của động lực tăng trưởng. Nếu những năm trước nhu cầu tiêu thụ vật liệu chủ yếu phụ thuộc vào thị trường bất động sản nhà ở, thì năm nay đầu tư công đang trở thành yếu tố dẫn dắt chính đối với toàn bộ thị trường.
Theo kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia đã bước vào giai đoạn thi công cao điểm, kéo theo nhu cầu lớn đối với xi măng, thép xây dựng, đá xây dựng, nhựa đường và vật liệu san lấp. Các dự án cao tốc Bắc Nam, đường vành đai tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cùng nhiều công trình giao thông liên vùng đang tạo ra lực cầu vật liệu xây dựng đáng kể trên phạm vi cả nước.
Diễn biến này đang giúp thị trường vật liệu xây dựng duy trì mức tiêu thụ ổn định trong bối cảnh một số phân khúc bất động sản vẫn đang trong quá trình phục hồi. Bên cạnh đó, sự mở rộng của các khu công nghiệp, trung tâm logistics, hạ tầng năng lượng và các dự án đô thị quy mô lớn tiếp tục tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành sản xuất vật liệu xây dựng trong năm nay.
Thị trường vì vậy đang ghi nhận sự thay đổi rõ nét về cấu trúc tiêu thụ khi nhu cầu từ đầu tư hạ tầng ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng cầu vật liệu xây dựng.
Áp lực nguồn cung và chi phí đầu vào đang tạo ra mặt bằng vận hành mới cho toàn ngành
Song song với nhu cầu gia tăng, thị trường vật liệu xây dựng đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ cả chi phí sản xuất lẫn khả năng bảo đảm nguồn cung nguyên liệu đầu vào.
Theo số liệu của Bộ Xây dựng, chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu dùng cho sản xuất trong lĩnh vực xây dựng trong quý I năm 2026 đã tăng khoảng 6,32% so với cùng kỳ năm trước. Đây được xem là mức tăng đáng chú ý trong bối cảnh ngành xây dựng đang bước vào giai đoạn phục hồi và nhu cầu vật liệu tiếp tục tăng mạnh.
Đối với ngành xi măng, chi phí điện, than, nhiên liệu vận hành và vận tải tiếp tục tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất. Dù công suất thiết kế toàn ngành hiện vẫn vượt nhu cầu tiêu thụ nội địa, nhiều doanh nghiệp vẫn phải điều chỉnh giá bán để cân đối chi phí đầu vào ngày càng gia tăng.
Ở nhóm vật liệu khai thác, nguồn cung đang nổi lên như một biến số lớn của thị trường. Tại nhiều địa phương, tình trạng thiếu hụt cát xây dựng đã xuất hiện khi nguồn khai thác hợp pháp chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Giá cát xây dựng tại Hà Nội hiện dao động từ 550.000 - 850.000 đồng//m³, trong khi giá đá xây dựng tại nhiều khu vực cũng tăng khoảng 10 - 15% so với cuối năm 2025.
Quá trình cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại một số địa phương vẫn kéo dài, trong khi nhiều mỏ hiện hữu đang giảm dần công suất hoặc tiến tới giới hạn trữ lượng khai thác. Điều này cho thấy bài toán tài nguyên đang ngày càng có ảnh hưởng lớn hơn đến khả năng vận hành ổn định của toàn ngành vật liệu xây dựng.
Ngành vật liệu xây dựng đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc theo hướng hiệu quả tài nguyên và công nghệ xanh
Những biến động của thị trường trong năm 2026 cho thấy ngành vật liệu xây dựng không chỉ đang đối mặt với các yếu tố cung cầu ngắn hạn mà còn đứng trước một quá trình tái cấu trúc sâu hơn về mô hình phát triển.
Theo ông Tống Văn Nga, Chủ tịch Hội Vật liệu xây dựng Việt Nam, các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng hiện đang đồng thời chịu nhiều áp lực từ chi phí năng lượng gia tăng, yêu cầu sử dụng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và đổi mới công nghệ sản xuất. Đây là những yếu tố làm tăng chi phí đầu tư nhưng cũng đang buộc toàn ngành phải thay đổi phương thức vận hành theo hướng hiệu quả hơn trong dài hạn.
Cùng với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất sản xuất, tối ưu chi phí vận hành và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn tài nguyên đầu vào. Xu hướng phát triển vật liệu xanh, vật liệu tái chế và nhiên liệu thay thế cũng đang được xem là một phần quan trọng trong quá trình thích ứng của ngành trước các yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao.
Nhìn từ diễn biến thị trường thời gian qua, có thể thấy ngành vật liệu xây dựng Việt Nam đang từng bước bước sang một chu kỳ vận hành mới, nơi tăng trưởng không còn phụ thuộc đơn thuần vào nhu cầu thị trường như trước đây mà ngày càng chịu tác động mạnh hơn từ đầu tư hạ tầng, khả năng bảo đảm nguồn cung tài nguyên và yêu cầu chuyển đổi công nghệ. Đây nhiều khả năng sẽ là những yếu tố tiếp tục định hình thị trường vật liệu xây dựng trong giai đoạn còn lại của năm 2026 và các năm tiếp theo.
Cem.Info
