Giá bán lẻ điện bình quân giảm 2% từ ngày 1/11/2026 được kỳ vọng góp phần giảm áp lực chi phí đầu vào cho các doanh nghiệp sản xuất xi măng. Tuy nhiên, do điện chỉ chiếm một phần trong giá thành sản phẩm, mức tác động từ việc điều chỉnh giá điện được đánh giá không lớn. Việc kiểm soát chi phí về lâu dài vẫn đòi hỏi các nhà máy chú trọng hiệu quả sử dụng năng lượng và tối ưu hoạt động sản xuất.
Điện năng là một trong những yếu tố đầu vào đáng kể của ngành xi măng, được sử dụng trong nhiều công đoạn sản xuất và vận hành thiết bị. Cùng với việc điều chỉnh giá điện, thay đổi khung giờ sử dụng điện cũng đặt ra yêu cầu các doanh nghiệp xi măng cần tính toán phương thức tổ chức sản xuất phù hợp với đặc thù của từng nhà máy.
Giá điện giảm 2% từ ngày 1/11/2026 tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp xi măng kiểm soát chi phí sản xuất.
Điện năng chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi phí sản xuất xi măng
Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Việc điều chỉnh này góp phần giảm áp lực chi phí điện trong hoạt động sản xuất xi măng.
Theo PGS.TS Lương Đức Long, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA), để sản xuất 1 tấn xi măng, các nhà máy tiêu thụ khoảng 90 - 100 kWh điện, bên cạnh lượng nhiệt năng lớn phục vụ quá trình sản xuất clinker.
Khảo sát của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho thấy, chi phí năng lượng, đặc biệt là điện, chiếm khoảng 10 - 15% tổng chi phí sản xuất xi măng. Trong khi đó, theo phân tích của BSC Research, riêng chi phí điện chiếm khoảng 10% giá thành xi măng và 19% giá thành clinker. Than vẫn là khoản chi phí lớn nhất, chiếm khoảng 30 0 32% giá thành sản xuất.
Với mức giảm giá điện 2%, BSC Research ước tính doanh nghiệp xi măng có thể tiết kiệm khoảng 2.000 đồng/tấn sản phẩm. So với giá bán bình quân khoảng 1,3 triệu đồng/tấn, khoản tiết kiệm này tương đương khoảng 0,15%. Mức giảm này cho thấy việc điều chỉnh giá điện có tác động tích cực nhưng không lớn đối với chi phí sản xuất và giá thành xi măng.
Mức độ hưởng lợi giữa các doanh nghiệp cũng có thể khác nhau tùy thuộc vào lượng điện mua từ lưới điện và khả năng tự đáp ứng nhu cầu điện. Các nhà máy có hệ thống thu hồi nhiệt dư (WHR) có thể tận dụng nhiệt thải trong quá trình sản xuất clinker để phát điện, qua đó giảm lượng điện phải mua từ lưới điện. Theo thông tin được cung cấp, hệ thống WHR có thể đáp ứng khoảng 25 0 30% nhu cầu điện của nhà máy. Vì vậy, các cơ sở có hệ thống này sẽ có mức hưởng lợi trực tiếp từ việc giảm giá điện thấp hơn so với những nhà máy phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn điện mua từ lưới.
Tối ưu vận hành và công nghệ để kiểm soát chi phí năng lượng
Từ ngày 1/11/2026, khung giờ sử dụng điện theo hình thức ba giá được điều chỉnh đối với các khách hàng sản xuất, kinh doanh đủ điều kiện áp dụng. Theo đó, từ thứ Hai đến thứ Bảy, giờ thấp điểm kéo dài từ 0h - 6h; giờ bình thường từ 6h - 17h30 và từ 22h30 - 24h; giờ cao điểm từ 17h30 - 22h30. Riêng Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm, giờ bình thường từ 6h - 24h và giờ thấp điểm từ 0h - 6h.
Với đặc thù dây chuyền sản xuất liên tục, các nhà máy xi măng không thể đơn giản chuyển toàn bộ hoạt động sang giờ thấp điểm để giảm chi phí điện. Việc điều chỉnh lịch vận hành cần tính đến yêu cầu công nghệ, hiệu suất thiết bị, chất lượng sản phẩm và tiến độ giao hàng. Doanh nghiệp có thể rà soát biểu đồ phụ tải, xác định những công đoạn có khả năng linh hoạt để bố trí thời gian sử dụng điện phù hợp.
Theo PGS.TS Lương Đức Long, giải pháp căn cơ để các doanh nghiệp sản xuất xi măng nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng là đổi mới công nghệ, chuyển từ công nghệ lạc hậu, công suất nhỏ sang công nghệ tiên tiến, công suất lớn. Tuy nhiên, đầu tư đổi mới toàn diện đòi hỏi nguồn vốn lớn và không phải nhà máy xi măng nào cũng có thể thực hiện ngay. Vì vậy, thay thế, cải tiến thiết bị và tối ưu dây chuyền hiện có vẫn là những giải pháp được các doanh nghiệp xi măng quan tâm triển khai.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng từng bước ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ vào quản lý và vận hành, đẩy mạnh số hóa, tự động hóa và hướng tới ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất.
Việc giảm giá điện góp phần hỗ trợ doanh nghiệp xi măng kiểm soát chi phí đầu vào, nhưng mức tác động trực tiếp không lớn. Về lâu dài, nâng cao hiệu suất sử dụng điện, nhiệt, tận dụng nhiệt dư và cải tiến công nghệ vẫn là những giải pháp cần được các nhà máy chú trọng.
Nguồn tham khảo: Bộ Công thương.
Cem.Info
