» Giá xăng dầu, đặc biệt là dầu diesel, giảm đáng kể trong những tháng gần đây đang tạo dư địa hạ chi phí vận tải, khai thác và phân phối vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, tác động không đồng đều giữa các nhóm vật liệu. Khi nguồn cung một số khoáng sản xây dựng còn hạn chế, giá nguyên liệu đầu vào và nhu cầu xây dựng vẫn ở mức cao, giá nhiên liệu giảm mới chủ yếu giúp giảm áp lực chi phí, chưa đủ tạo động lực kéo mặt bằng giá vật liệu xây dựng giảm sâu.
Giá nhiên liệu giảm đang tác động trực tiếp đến chi phí logistics và gián tiếp đến giá vật liệu xây dựng. Mức độ hưởng lợi khác nhau giữa các loại vật liệu xây dựng như cát, đá xây dựng, đất san lấp, sắt thép, xi măng và các nhóm vật liệu khác cho thấy giá nhiên liệu giảm chưa đồng nghĩa với việc mặt bằng giá vật liệu xây dựng sẽ đồng loạt đi xuống.
Giá nhiên liệu giảm tạo dư địa hạ chi phí
Từ đầu tháng 6 đến nay, thị trường xăng dầu trong nước ghi nhận nhiều đợt điều chỉnh giảm. Theo Bộ Công Thương, giá bán lẻ xăng E10 RON95 III đã giảm từ mức trên 21.000 đồng/lít xuống còn khoảng 20.000 đồng/lít sau kỳ điều hành ngày 9/7. Giá dầu diesel, loại nhiên liệu có tác động trực tiếp đến vận tải hàng hóa và hoạt động thi công xây dựng, cũng giảm đáng kể so với giai đoạn đỉnh trong quý II.
Theo Bộ Xây dựng, giá dầu diesel bình quân trong tháng 6 đã giảm khoảng 8.414 đồng/lít, tương đương gần 25% so với tháng 4/2026. Giá xăng E5 RON92 bình quân cũng giảm khoảng 1.934 đồng/lít, tương đương 8,34%. Mức giảm này tạo dư địa nhất định để giảm chi phí vận tải, khai thác và phân phối vật liệu xây dựng.
Nhiên liệu là một trong những cấu phần chi phí quan trọng trong chuỗi cung ứng vật liệu, từ khai thác đá, cát, vận chuyển clinker và xi măng đến vận chuyển sắt thép, đất san lấp và phân phối vật liệu tới công trường. Khi giá dầu diesel giảm, chi phí vận chuyển nguyên liệu từ mỏ đến nhà máy, từ cơ sở sản xuất đến đại lý và từ nơi cung ứng đến công trường có thể được cải thiện. Với các dự án hạ tầng có khoảng cách vận chuyển lớn, tác động này càng rõ hơn.
Tuy nhiên, mức giảm chi phí nhiên liệu chưa lập tức chuyển thành mức giảm tương ứng của giá vật liệu xây dựng. Nguyên nhân là nhiên liệu chỉ là một trong nhiều yếu tố cấu thành giá thành sản phẩm.
Mức độ hưởng lợi khác nhau giữa các nhóm vật liệu
Tác động của giá nhiên liệu giảm phụ thuộc lớn vào tỷ trọng chi phí vận chuyển trong giá thành từng loại vật liệu xây dựng. Cát, đá xây dựng và đất san lấp là những nhóm có khả năng hưởng lợi rõ hơn. Đây là các loại vật liệu có giá trị đơn vị tương đối thấp nhưng khối lượng lớn. Khi khoảng cách từ mỏ đến công trình kéo dài hàng chục hoặc hàng trăm km, chi phí vận chuyển có thể trở thành một cấu phần đáng kể trong tổng chi phí. Vì vậy, giá dầu diesel giảm có thể giúp giảm áp lực giá đối với các loại vật liệu này.
Tuy nhiên, chi phí vận chuyển không phải yếu tố duy nhất quyết định giá cát, đá và vật liệu san lấp. Tại nhiều địa phương, nguồn cung vẫn chịu ảnh hưởng bởi tiến độ cấp phép khai thác mới, mở rộng mỏ và hoàn thiện các thủ tục liên quan đến khoáng sản. Khi nguồn cung chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu từ các dự án hạ tầng quy mô lớn, mức giảm của chi phí nhiên liệu chưa chắc đủ để tạo ra xu hướng giảm giá rõ rệt.
Đối với thép xây dựng, giá nguyên liệu như quặng sắt, than luyện cốc và thép phế vẫn chịu tác động từ thị trường quốc tế. Sản lượng thép trong nước tiếp tục có dấu hiệu phục hồi nhờ nhu cầu cải thiện và đầu tư công được đẩy mạnh, nhưng giá bán vẫn chịu ảnh hưởng từ biến động nguyên liệu nhập khẩu và cạnh tranh trên thị trường khu vực.
Với xi măng, kính xây dựng và các vật liệu có quy trình sản xuất công nghiệp, chi phí nguyên liệu, năng lượng, khấu hao thiết bị, bảo dưỡng và tài chính thường có vai trò lớn hơn chi phí vận chuyển. Do đó, giá nhiên liệu giảm chủ yếu giúp giảm áp lực chi phí logistics và hỗ trợ cải thiện hiệu quả hoạt động, nhưng chưa đủ để tạo ra sự điều chỉnh mạnh về giá bán.
Việc giảm giá nhiên liệu cũng không ngay lập tức phản ánh vào giá cước vận tải. Các doanh nghiệp logistics còn phải thực hiện các hợp đồng đã ký, đồng thời chịu tác động của chi phí nhân công, bảo dưỡng phương tiện và các chi phí vận hành khác. Độ trễ này khiến tác động từ giá nhiên liệu đến giá vật liệu xây dựng cần có thời gian mới thể hiện đầy đủ.
Giá nhiên liệu giảm chưa đủ kéo mặt bằng giá vật liệu xây dựng đi xuống
Giá nhiên liệu giảm đang tạo ra dư địa tích cực cho chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng, nhưng tác động này chưa đủ mạnh để làm thay đổi ngay mặt bằng giá trên thị trường. Chi phí vận chuyển và một phần chi phí khai thác có thể giảm, song giá thành vật liệu còn chịu ảnh hưởng đồng thời của nhiều yếu tố khác.
Việc Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương rà soát, cập nhật và công bố giá vật liệu xây dựng sát hơn với diễn biến thực tế cho thấy yêu cầu theo dõi và minh bạch hóa giá đang trở nên cần thiết trong giai đoạn chi phí đầu vào biến động. Tuy nhiên, việc giá nhiên liệu giảm có chuyển thành mức giảm giá bán hay không còn phụ thuộc vào cấu trúc chi phí và điều kiện cung cầu của từng nhóm vật liệu.
Với cát, đá xây dựng và đất san lấp, nguồn cung vẫn là yếu tố có thể chi phối giá mạnh hơn chi phí nhiên liệu. Khi hoạt động khai thác tại một số khu vực chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, việc giảm chi phí vận chuyển chưa chắc đủ bù đắp áp lực từ sự thiếu hụt nguồn cung. Giá vật liệu vì vậy có thể vẫn duy trì ở mức cao dù chi phí nhiên liệu đã giảm.
Ở các nhóm vật liệu sản xuất công nghiệp như thép, xi măng và kính xây dựng, giá nguyên liệu, năng lượng, chi phí vận hành, khấu hao thiết bị và tài chính thường chiếm tỷ trọng đáng kể trong giá thành. Giá nhiên liệu giảm có thể giúp doanh nghiệp giảm một phần chi phí logistics, nhưng chưa đủ để tạo ra sự điều chỉnh mạnh về giá bán nếu các yếu tố đầu vào khác vẫn duy trì ở mức cao.
Mặt khác, nhu cầu vật liệu xây dựng được dự báo tiếp tục duy trì tích cực nhờ tiến độ giải ngân đầu tư công, các dự án hạ tầng giao thông và sự phục hồi từng bước của thị trường bất động sản. Khi nhu cầu vẫn ở mức cao, phần chi phí tiết kiệm được từ nhiên liệu có thể được doanh nghiệp sử dụng để hạn chế đà tăng chi phí, cải thiện hiệu quả hoạt động hoặc củng cố năng lực cạnh tranh, thay vì ngay lập tức chuyển thành mức giảm giá bán.
Vì vậy, tác động rõ nét nhất của giá nhiên liệu giảm trong ngắn hạn có thể là làm giảm áp lực chi phí và hạn chế nguy cơ giá vật liệu tiếp tục tăng, hơn là tạo ra một đợt giảm giá đồng loạt trên toàn thị trường. Khả năng mặt bằng giá vật liệu xây dựng hạ nhiệt sẽ phụ thuộc vào sự kết hợp của nhiều yếu tố, gồm nguồn cung ổn định, giá nguyên liệu đầu vào, chi phí năng lượng và diễn biến nhu cầu xây dựng.
Dù vậy, khả năng xuất hiện một đợt giảm giá sâu trên diện rộng đối với vật liệu xây dựng trong ngắn hạn vẫn không cao. Giá nguyên liệu đầu vào, nguồn cung khoáng sản, chi phí năng lượng và nhu cầu thị trường vẫn là những yếu tố có vai trò quyết định.
Nhìn chung, giá nhiên liệu giảm đang tạo ra dư địa tích cực cho chi phí sản xuất và lưu thông vật liệu xây dựng, nhưng chưa phải là yếu tố đủ mạnh để đảo chiều mặt bằng giá. Trong những tháng tới, khả năng giá vật liệu xây dựng hạ nhiệt sẽ phụ thuộc vào sự kết hợp giữa chi phí đầu vào, nguồn cung và nhu cầu thị trường. Giá nhiên liệu duy trì ở mức thấp hơn có thể giúp hạn chế áp lực tăng giá, nhưng để mặt bằng giá thực sự giảm, nhiều yếu tố khác trong chuỗi cung ứng cũng cần đồng thời được cải thiện.
Cem.Info
