Luật Địa chất và Khoáng sản sửa đổi tháo gỡ vướng mắc cấp phép mỏ cho doanh nghiệp xi măng

Việc thiếu hụt và chậm trễ trong cấp phép mỏ khai thác đá vôi, sét và phụ gia xi măng thời gian qua đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất của nhiều doanh nghiệp xi măng. Những điểm mới trong Luật Địa chất và Khoáng sản sửa đổi được kỳ vọng sẽ tháo gỡ vướng mắc về cấp phép mỏ, khơi thông nguồn cung nguyên liệu, tạo điều kiện cho ngành xi măng phát triển ổn định và bền vững trong giai đoạn tới.

Tháo gỡ điểm nghẽn trong cấp phép khai thác khoáng sản

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và Khoáng sản đã cắt giảm nhiều điều kiện đầu tư kinh doanh, đồng thời xử lý các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn quản lý hoạt động khoáng sản tại địa phương. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về quyền ưu tiên nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép khai thác khoáng sản đối với tài nguyên và trữ lượng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận.

Quy định này nhằm khắc phục tình trạng nhiều mỏ khoáng sản đã hoàn thành thăm dò nhưng chậm được đưa vào khai thác, gây lãng phí tài nguyên và làm gián đoạn nguồn cung vật liệu xây dựng. Luật cũng xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép thăm dò khoáng sản trong việc sớm đưa mỏ vào khai thác, cung cấp nguyên vật liệu cho các công trình xây dựng.

Đáng chú ý, luật phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương khi cho phép Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm III và nhóm IV để phục vụ các dự án đầu tư công, dự án theo phương thức đối tác công tư, các công trình trọng điểm, quan trọng, cấp bách và khẩn cấp. Trong một số trường hợp, giấy phép có thể được cấp trực tiếp cho nhà thầu thi công hoặc chủ đầu tư nhằm rút ngắn thời gian và chủ động nguồn vật liệu.

Luật cũng bổ sung cơ chế đặc thù trong tình huống khẩn cấp về thiên tai, dịch bệnh, quốc phòng và an ninh, theo đó Chủ tịch UBND cấp tỉnh được quyết định việc khai thác và sử dụng khoáng sản nhóm III và nhóm IV mà không phải thực hiện các thủ tục cấp phép thăm dò, khai thác theo quy trình thông thường.

Bên cạnh đó, luật quy định rõ tiêu chí khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, trong đó có khu vực đá vôi, sét làm nguyên liệu sản xuất xi măng và phụ gia điều chỉnh đã được xác định trong quy hoạch khoáng sản. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy xi măng đang hoạt động.

Tác động và kỳ vọng đối với doanh nghiệp xi măng

Theo đánh giá của các chuyên gia, những quy định mới trong Luật Địa chất và Khoáng sản sửa đổi có ý nghĩa trực tiếp đối với doanh nghiệp xi măng, đặc biệt trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn về gia hạn mỏ, mở rộng phạm vi khai thác và tiếp cận nguồn nguyên liệu.

Việc cho phép cấp giấy phép thăm dò xuống sâu và mở rộng đối với các mỏ đang khai thác hợp pháp mà chưa phải điều chỉnh quy hoạch khoáng sản trước khi cấp phép được xem là điểm mới mang tính đột phá. Quy định này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch khai thác dài hạn, hạn chế nguy cơ gián đoạn sản xuất do vướng thủ tục pháp lý.

Cùng với đó, việc đơn giản hóa và cắt giảm thủ tục hành chính trong cấp phép thăm dò, công nhận kết quả thăm dò và cấp giấy phép khai thác khoáng sản được kỳ vọng sẽ giảm chi phí, thời gian cho doanh nghiệp xi măng, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu cao về phát triển hạ tầng và đầu tư công, việc bảo đảm nguồn cung ổn định đá vôi, sét và phụ gia xi măng có ý nghĩa then chốt. Luật sửa đổi, bổ sung Luật Địa chất và Khoáng sản, nếu được triển khai đồng bộ và nhất quán, sẽ góp phần tháo gỡ nút thắt về nguyên liệu, tạo nền tảng cho doanh nghiệp xi măng phát triển ổn định, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế và xây dựng kết cấu hạ tầng trên cả nước.

Cem.Info