» Trong hai ngày 29 và 30/6, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Hội thảo “Tăng cường năng lực về Hệ thống Báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở và giảm phát thải khí nhà kính cho các lĩnh vực nhiệt điện, xi măng và sắt thép”. Hoạt động diễn ra trong thời điểm thị trường carbon trong nước bắt đầu vận hành, đặt ra yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp xi măng trong việc kiểm kê phát thải và chuẩn bị tham gia cơ chế giao dịch carbon.
Việc Việt Nam từng bước triển khai thị trường carbon đang mở ra giai đoạn chuyển đổi mới đối với các ngành công nghiệp phát thải lớn. Đối với ngành xi măng, một trong ba lĩnh vực đầu tiên tham gia cơ chế thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải, việc cập nhật quy định mới về giảm phát thải, hoàn thiện hệ thống kiểm kê khí nhà kính và chuẩn bị năng lực quản lý carbon đang trở thành yêu cầu ngày càng rõ ràng trong hoạt động sản xuất.
Hội thảo lần này được tổ chức nhằm cập nhật các quy định mới liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính, phát triển thị trường carbon và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo quy định hiện hành. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng khi Chính phủ đang đẩy nhanh lộ trình vận hành thị trường carbon trong nước theo kế hoạch đã được phê duyệt.
Hội thảo tập trung cập nhật quy định mới về kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải và phân bổ hạn ngạch cho ngành xi măng, thép và nhiệt điện.
Trước đó, ngày 9/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 263/QĐ-TTg phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho giai đoạn 2025 - 2026. Tiếp đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định số 699/QĐ-BNNMT về phân bổ hạn ngạch phát thải cho các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất xi măng và thép thuộc diện thí điểm.
Theo kế hoạch, giai đoạn thí điểm hiện có 110 cơ sở thuộc 3 lĩnh vực phát thải lớn tham gia cơ chế phân bổ hạn ngạch khí nhà kính, gồm 34 nhà máy nhiệt điện, 25 cơ sở sản xuất thép và 51 cơ sở sản xuất xi măng. Đây sẽ là nhóm các cơ sở sản xuất đầu tiên trực tiếp tham gia cơ chế giao dịch phát thải carbon tại Việt Nam khi thị trường carbon từng bước đi vào vận hành thực tế.
Đáng chú ý, đúng thời điểm hội thảo diễn ra ngày 29/6, Sàn giao dịch carbon trong nước cũng chính thức đi vào hoạt động. Theo ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ozon, Cục Biến đổi khí hậu, đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, đồng thời cho thấy các doanh nghiệp thuộc diện quản lý phát thải sẽ sớm trở thành chủ thể trực tiếp tham gia cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải.
Tuy nhiên, theo đại diện cơ quan quản lý, dù khung pháp lý và các công cụ kỹ thuật cơ bản đã dần được hoàn thiện, nền tảng quan trọng nhất của hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon vẫn là hoạt động kiểm kê khí nhà kính tại từng cơ sở sản xuất. Việc xác định chính xác lượng phát thải thực tế sẽ quyết định tính minh bạch của hệ thống cũng như khả năng tham gia giao dịch của doanh nghiệp trong giai đoạn tiếp theo.
Để bảo đảm dữ liệu thống nhất, Cục Biến đổi khí hậu hiện đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Công thương, Bộ Xây dựng cùng các Hiệp hội và doanh nghiệp xây dựng phương pháp tính toán phát thải phù hợp với từng lĩnh vực sản xuất. Trong đó, ngành xi măng được xác định là một trong những lĩnh vực trọng điểm do thuộc nhóm phát thải công nghiệp lớn nhất hiện nay.
Các hoạt động hỗ trợ hiện tập trung vào kiểm kê khí nhà kính, xây dựng hệ thống đo đạc - báo cáo - thẩm định (MRV) và nâng cao năng lực giảm phát thải cho 3 lĩnh vực phát thải lớn gồm xi măng, thép và nhiệt điện. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc giúp các doanh nghiệp tuân thủ quy định mà còn hỗ trợ xác định lộ trình giảm phát thải phù hợp với điều kiện vận hành thực tế của từng lĩnh vực.
Theo kế hoạch, chu kỳ báo cáo khí nhà kính tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 3/2027. Trong thời gian tới, các doanh nghiệp sẽ tiếp tục được hướng dẫn sử dụng Hệ thống báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở, thực hành tính toán phát thải, xây dựng kế hoạch giảm phát thải và cập nhật các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến cơ chế quản lý carbon mới.
Đối với ngành xi măng, quá trình này cho thấy hoạt động sản xuất trong những năm tới sẽ không chỉ chịu tác động từ các yếu tố thị trường truyền thống mà còn bắt đầu gắn chặt hơn với các yêu cầu về kiểm kê phát thải, quản lý carbon và lộ trình giảm phát thải theo quy định.
Cem.Info
