» Ngày 22/6, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã tổ chức Lễ ký kết các Biên bản phối hợp giữa các bên liên quan trong tổ chức vận hành sàn giao dịch carbon trong nước. Theo kế hoạch, từ ngày 29/6, 511 triệu tấn CO₂e hạn ngạch phát thải của 3 ngành xi măng, thép và nhiệt điện sẽ được chính thức giao dịch lần đầu tiên.
• Các nhà máy xi măng phải làm gì để ứng phó với việc phân bổ hạn ngạch phát thải?
Việc Việt Nam từng bước hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường carbon đang tạo nền tảng cho giai đoạn mới trong quản lý phát thải khí nhà kính đối với các ngành công nghiệp phát thải lớn. Đáng chú ý, ngành xi măng nằm trong 3 lĩnh vực đầu tiên tham gia giao dịch hạn ngạch phát thải, cho thấy lộ trình quản lý carbon theo cơ chế thị trường đang bắt đầu đi vào triển khai thực tế tại các ngành sản xuất trọng điểm.
Lễ ký kết lần này được xem là bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước và các đơn vị vận hành hạ tầng thị trường, tạo nền tảng để thị trường carbon trong nước từng bước chuyển sang giai đoạn triển khai thực tế theo lộ trình đã được Chính phủ phê duyệt. Hoạt động này nằm trong quá trình triển khai Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/1/2026 của Chính phủ về vận hành sàn giao dịch carbon trong nước. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm xây dựng thị trường carbon hoạt động minh bạch, an toàn và hiệu quả, đồng thời từng bước hoàn thiện cơ chế định giá phát thải tại Việt Nam.
Thị trường carbon hiện đang phát triển nhanh trên phạm vi toàn cầu cùng với xu hướng thương mại xanh, đầu tư xanh và sự xuất hiện ngày càng nhiều của các cơ chế điều chỉnh carbon xuyên biên giới. Việc tham gia sâu hơn vào cơ chế định giá carbon đang trở thành yêu cầu ngày càng rõ nét đối với nhiều nền kinh tế nhằm duy trì năng lực cạnh tranh và đáp ứng các cam kết khí hậu quốc tế.
Tại Việt Nam, thị trường carbon được xác định là công cụ quan trọng để thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Thông qua hoạt động mua bán hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon, doanh nghiệp sẽ từng bước tiếp cận cơ chế tối ưu chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và thúc đẩy đầu tư vào các giải pháp công nghệ sạch.
Theo quy định tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ, hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đủ điều kiện sẽ được đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, được lưu ký tại Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam và giao dịch trên hệ thống do Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tổ chức vận hành.
Trong ngày 22/6, Cục Biến đổi khí hậu cũng đã hoàn tất đăng ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính giai đoạn 2025 - 2026 trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch và tín chỉ carbon. Theo dữ liệu cập nhật, tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính của 3 ngành xi măng, thép và nhiệt điện trong giai đoạn 2025 - 2026 đạt 511 triệu tấn CO₂e. Toàn bộ lượng hạn ngạch này sẽ bắt đầu được giao dịch từ ngày 29/6 và kéo dài đến ngày 24/12/2027.
Đáng chú ý, ngành xi măng là một trong ba lĩnh vực đầu tiên tham gia giao dịch hạn ngạch carbon tại Việt Nam. Đây là bước tiến mới trong lộ trình quản lý phát thải đối với nhóm ngành công nghiệp phát thải lớn, đặc biệt với lĩnh vực sản xuất xi măng vốn tiêu thụ nhiều năng lượng và phát sinh lượng khí CO₂ đáng kể từ quá trình sản xuất clinker.
Theo quy định hiện hành, hạn ngạch phát thải khí nhà kính là lượng khí nhà kính mà tổ chức hoặc doanh nghiệp được phép phát thải trong một khoảng thời gian xác định, được tính theo đơn vị tấn CO₂ hoặc tấn CO₂ tương đương.
Danh sách được phép giao dịch hạn ngạch carbon trên sàn hiện gồm 92 doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực phát thải trọng điểm, trong đó có nhiều doanh nghiệp lớn như Tỏng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM), Hòa Phát, Formosa, Tập đoàn Điện lực (EVN) và Tổng Công ty Điện lực Dầu khí.
Việc sàn giao dịch carbon trong nước bước sang giai đoạn chuẩn bị vận hành cho thấy lộ trình xây dựng thị trường carbon tại Việt Nam đang dần đi vào giai đoạn triển khai thực tế. Đối với ngành xi măng, việc tham gia nhóm giao dịch đầu tiên cho thấy lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng đang từng bước tiếp cận trực tiếp cơ chế quản lý phát thải mới trong tiến trình chuyển đổi xanh của ngành công nghiệp phát thải lớn tại Việt Nam.
Cem.Info
