» Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, đẩy giá dầu và than tăng cao trong nhiều tuần qua. Trong khi đó, giá petcoke bất ngờ giảm sâu sau giai đoạn neo ở mức cao, qua đó nhanh chóng lấy lại lợi thế về chi phí so với than.
Những biến động mới trên thị trường nhiên liệu đang tạo ra thay đổi đáng chú ý đối với ngành xi măng, nơi chi phí năng lượng luôn chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất. Khi than tăng giá còn petcoke giảm mạnh, nhiều nhà sản xuất xi măng có thể sẽ tính toán lại cơ cấu nhiên liệu nhằm tối ưu hiệu quả vận hành trong thời gian tới.
Căng thẳng địa chính trị tiếp tục đẩy giá dầu và than tăng cao
Xung đột giữa Iran, Israel và Mỹ vẫn tiếp tục là yếu tố chi phối thị trường năng lượng toàn cầu trong tháng 6. Những tuyên bố liên tục thay đổi về khả năng ngừng bắn, các cuộc tấn công mới giữa Israel và Iran cùng xung đột quân sự rải rác giữa Iran và Mỹ khiến thị trường duy trì trạng thái bất ổn kéo dài. Một trong những điểm nóng lớn nhất hiện nay là eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới. Khu vực này vẫn đang đối mặt với tình trạng gián đoạn lưu thông dù nhiều tàu hàng vẫn di chuyển dưới các biện pháp bảo vệ đặc biệt.
Diễn biến này khiến giá dầu Brent tiếp tục neo ở mức cao quanh 95 USD/thùng, chỉ giảm 5% so với tháng trước và vẫn nằm trong vùng giá cao từ 90 - 100 USD. Nếu tình hình kéo dài và nguồn cung tiếp tục bị ảnh hưởng, giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 125 USD/thùng trong thời gian tới.
Đà tăng của giá dầu cũng nhanh chóng lan sang nhóm nhiên liệu khác, đặc biệt là than nhiệt, khi thị trường bắt đầu lo ngại nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng.
Giá than tăng mạnh khiến chi phí sản xuất chịu thêm sức ép
Cùng với diễn biến tăng giá của dầu, thị trường than nhiệt đã bước vào một đợt tăng mới trong tháng 6. Nguồn cung than toàn cầu đang chịu tác động từ việc Indonesia giảm xuất khẩu, hoạt động xuất khẩu tại Colombia bị gián đoạn trong tháng 5, trong khi một vụ tai nạn khai thác lớn tại Trung Quốc khiến quóc gia châu Á này siết chặt kiểm soát an toàn, kéo theo sản lượng than sụt giảm.
Ở chiều ngược lại, nhu cầu tiếp tục tăng khi nhiều nhà máy điện tại châu Âu chủ động bổ sung dự trữ than do lo ngại nguồn cung khí LNG có thể bị ảnh hưởng, tiếp tục đẩy giá dầu và than tăng cao
Trong bối cảnh đó, giá than API2 giao quý III/2026 đã tăng 15% so với tháng trước, lên 132 USD/tấn, cao hơn đáng kể so với vùng giá dự kiến trước đó từ 105 - 125 USD/tấn. Trong khi đó, hợp đồng API2 giao năm 2027 tăng thêm 9%, lên mức 128 USD/tấn.
Than API4 cũng ghi nhận xu hướng tăng giá khi hợp đồng giao quý III/2026 tăng khoảng 5%, hiện giao dịch quanh mức 118 USD/tấn và vẫn duy trì trong vùng giá ngắn hạn từ 100 - 120 USD/tấn.
Dự báo thị trường cho thấy giá than nhiều khả năng vẫn duy trì ở vùng cao trong thời gian tới. Đối với ngành xi măng, xu hướng này đồng nghĩa chi phí vận hành lò nung tiếp tục chịu áp lực lớn hơn, nhất là với những nhà sản xuất phụ thuộc chủ yếu vào than nhiệt truyền thống.
Petcoke giảm mạnh, mở ra cơ hội tối ưu chi phí cho ngành xi măng
Trái ngược với xu hướng tăng của dầu và than, thị trường petcoke đang bước vào một đợt điều chỉnh giảm mạnh sau nhiều tháng duy trì ở mức cao. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc nguồn cung tại khu vực US Gulf Coast tăng nhanh khi công suất hoạt động của các nhà máy lọc dầu Mỹ đã tăng lên khoảng 93%.
Sản lượng gia tăng đúng vào thời điểm nhu cầu thị trường suy yếu sau nhiều tháng petcoke dần mất lợi thế cạnh tranh về chi phí so với than, khiến thị trường nhanh chóng xuất hiện áp lực dư cung. Bên cạnh đó, Venezuela được dự báo có thể quay trở lại thị trường, đồng nghĩa nguồn cung petcoke toàn cầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.
Diễn biến này đã kéo giá petcoke giảm mạnh trên diện rộng. Petcoke US Gulf Coast 6,5% lưu huỳnh theo giá FOB giảm tới 25% so với tháng trước, xuống còn 78,5 USD/tấn, trong khi giá cùng chủng loại giao tại khu vực ARA châu Âu giảm 18%, còn 112 USD/tấn. Với petcoke 4,5% lưu huỳnh, giá FOB cũng giảm 23%, xuống 87,5 USD/tấn, còn giá giao ARA giảm 15%, về mức 121 USD/tấn.
Trong bối cảnh giá than tiếp tục duy trì ở mức cao, đợt giảm sâu của petcoke đang nhanh chóng giúp loại nhiên liệu này lấy lại lợi thế về chi phí sau nhiều tháng kém cạnh tranh hơn than. Đây được xem là diễn biến đáng chú ý đối với ngành xi măng khi nhiều doanh nghiệp có thể sẽ phải tính toán lại cơ cấu nhiên liệu nhằm giảm áp lực chi phí sản xuất trong thời gian tới. Việc gia tăng tỷ lệ sử dụng petcoke có thể trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc, đặc biệt đối với các dây chuyền đã được thiết kế phù hợp với loại nhiên liệu này. Nếu căng thẳng địa chính trị dần hạ nhiệt, thị trường petcoke nhiều khả năng sẽ ổn định hơn trong các tháng tới.
Cem.Info (TH/ Cemnet)
