» Xuất khẩu xi măng và clinker của Thổ Nhĩ Kỳ tăng mạnh trong tháng 6/2026 nhờ nhu cầu phục hồi tại khu vực Tây Phi, Syria và một số thị trường lớn, đồng thời hưởng lợi từ sự thay đổi nguồn cung của các quốc gia xuất khẩu cạnh tranh. Diễn biến này phản ánh những chuyển động mới của thương mại xi măng toàn cầu dưới tác động của nhu cầu xây dựng, logistics và chính sách môi trường.
Dòng chảy thương mại xi măng toàn cầu đang được định hình lại bởi sự thay đổi về nhu cầu, nguồn cung và các chính sách thương mại. Trong bối cảnh đó, xuất khẩu xi măng và clinker của Thổ Nhĩ Kỳ tăng mạnh trong tháng 6, phản ánh những chuyển động mới của thị trường tại nhiều khu vực.
Clinker phục hồi nhờ nhu cầu tăng và lợi thế cạnh tranh
Theo số liệu của Global Trade Tracker, Thổ Nhĩ Kỳ xuất khẩu 864.800 tấn clinker trong tháng 6, tăng khoảng 42% so với mức 608.700 tấn cùng kỳ năm trước và cao hơn đáng kể so với 610.400 tấn của tháng 5. Đây cũng là mức xuất khẩu clinker theo tháng cao nhất kể từ tháng 5/2025.
Mặc dù vậy, đà phục hồi trong tháng 6 vẫn chưa đủ bù đắp mức sụt giảm của những tháng đầu năm. Lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu clinker của Thổ Nhĩ Kỳ đạt 3,26 triệu tấn, giảm 20% so với hơn 4 triệu tấn cùng kỳ năm 2025. Nguyên nhân chủ yếu là nhu cầu nhập khẩu từ Liên minh châu Âu giảm sau khi các doanh nghiệp đã tăng mua trong năm ngoái để chuẩn bị cho việc Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Biểu đồ xuất khẩu clinker của Thổ Nhĩ Kỳ
Động lực tăng trưởng trong tháng 6 đến từ một số thị trường ngoài châu Âu. Bờ Biển Ngà trở thành thị trường nhập khẩu clinker lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ với 90.800 tấn, tăng mạnh so với 8.900 tấn cùng kỳ năm trước, dù thấp hơn mức 102.000 tấn của tháng 5. Sự sôi động của thị trường xây dựng tại Tây Phi tiếp tục thúc đẩy nhu cầu clinker tại khu vực này.
Xuất khẩu sang Syria cũng tăng mạnh lên 82.700 tấn, cao gấp gần 5 lần cùng kỳ năm trước và cao hơn mức 64.200 tấn của tháng 5, phản ánh nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ các hoạt động tái thiết. Tại Mỹ, lượng clinker nhập khẩu từ Thổ Nhĩ Kỳ đạt 67.700 tấn, tăng đáng kể so với 28.500 tấn cùng kỳ năm trước và 35.000 tấn của tháng trước, dù đây vốn là thị trường tiêu thụ xi măng nhiều hơn clinker.
Bên cạnh nhu cầu phục hồi, lợi thế cạnh tranh cũng góp phần giúp clinker của Thổ Nhĩ Kỳ mở rộng thị phần. Theo đánh giá của thị trường, nhiều nhà nhập khẩu đã thận trọng hơn với nguồn cung từ Algeria do tình trạng tàu phải chờ lâu tại cảng và lịch bốc hàng thiếu ổn định. Trong khi đó, Saudi Arabia chủ yếu tập trung xuất khẩu sang các thị trường quanh Biển Đỏ khi không ghi nhận thêm các chuyến hàng đi qua eo biển Hormuz trong những tháng gần đây. Việt Nam cũng có xu hướng ưu tiên các tuyến vận chuyển ngắn hơn, qua đó làm giảm áp lực cạnh tranh tại các thị trường xa.
Tuy nhiên, không phải tất cả các thị trường đều ghi nhận tăng trưởng. Xuất khẩu clinker sang Italy giảm còn 39.100 tấn so với 92.200 tấn cùng kỳ năm trước, trong khi lượng hàng xuất sang Guinea giảm xuống 38.500 tấn từ mức 81.700 tấn.
Các thị trường chủ lực tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu xi măng
Song song với clinker, xuất khẩu xi măng của Thổ Nhĩ Kỳ cũng ghi nhận kết quả tích cực trong tháng 6 khi đạt 1,76 triệu tấn, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước và tăng 13% so với tháng 5. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 8/2022, thời điểm nước này xuất khẩu 1,97 triệu tấn xi măng.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu xi măng đạt 8,94 triệu tấn, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu xi măng lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ với sản lượng đạt 781.500 tấn trong tháng 6, tăng 9% so với cùng kỳ và tăng 32% so với tháng trước, chiếm khoảng 44% tổng lượng xi măng xuất khẩu trong tháng.
Biểu đồ xuất khẩu xi măng của Thổ Nhĩ Kỳ
Dù vậy, tính chung nửa đầu năm, lượng xi măng xuất khẩu sang Mỹ vẫn giảm 9%, còn 3,77 triệu tấn, chủ yếu do kết quả xuất khẩu suy giảm trong hai tháng đầu năm. Theo đánh giá của thị trường, xuất khẩu sang Mỹ có thể cải thiện trong nửa cuối năm nếu nước này áp dụng mức thuế 50% đối với xi măng nhập khẩu từ Canada như đề xuất vào cuối tháng 7, qua đó thúc đẩy các nhà nhập khẩu tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Syria tiếp tục là thị trường tăng trưởng nhanh khi nhập khẩu 217.400 tấn xi măng trong tháng 6, tăng mạnh so với 66.800 tấn cùng kỳ năm trước nhưng thấp hơn mức 305.000 tấn của tháng 5. Tính chung 6 tháng đầu năm, xuất khẩu sang Syria đạt 1,22 triệu tấn, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ và được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhờ nhiều dự án tái thiết đang được triển khai.
Tại châu Âu, xuất khẩu xi măng của Thổ Nhĩ Kỳ cũng ghi nhận tín hiệu tích cực dù CBAM đã chính thức có hiệu lực. Xuất khẩu sang Italy đạt 128.900 tấn, tăng 21% so với cùng kỳ; Albania đạt 97.300 tấn, tăng 42%; Bulgaria đạt 72.800 tấn, tăng 25%; trong khi Romania đạt 53.100 tấn, cao hơn đáng kể so với mức 36.600 tấn của cùng kỳ năm trước.
Đà tăng xuất khẩu trong tháng 6 cho thấy thương mại xi măng và clinker toàn cầu đang có sự điều chỉnh về cung cầu và thị phần. Nhu cầu phục hồi tại Tây Phi và Syria, cùng sự thay đổi trong chiến lược xuất khẩu của một số quốc gia và tác động của CBAM, đang tạo thêm cơ hội để Thổ Nhĩ Kỳ mở rộng hiện diện tại nhiều thị trường trọng điểm. Xu hướng này cũng cho thấy cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu xi măng quốc tế nhiều khả năng sẽ tiếp tục diễn biến sôi động trong những tháng cuối năm.
Cem.Info
