» Cú sốc giá dầu trên thị trường thế giới đang tạo áp lực lớn lên nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ, đẩy lạm phát và thâm hụt tài khoản vãng lai tăng cao đồng thời gây khó khăn nghiêm trọng cho các ngành công nghiệp năng lượng tiêu thụ nhiều, trong đó ngành xi măng phải đối mặt với chi phí sản xuất và vận tải tăng vọt.
Giá dầu và khí đốt tăng cao trên toàn cầu làm lộ rõ sự phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ và ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành công nghiệp nặng. Ngành xi măng tại nước này đang chịu tác động kép từ chi phí năng lượng tăng 30% chỉ trong một tháng và tình trạng thiếu hụt tàu vận chuyển, khiến khả năng xuất khẩu và duy trì sản xuất gặp nhiều trở ngại.
Theo S&P Global Ratings, Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những nền kinh tế dễ tổn thương nhất trước cú sốc giá dầu kéo dài do phụ thuộc hơn 70% vào năng lượng nhập khẩu. Giá dầu cao sẽ làm tăng lạm phát, thâm hụt tài khoản vãng lai và gây áp lực lên đồng Lira. Trong dự báo cập nhật, S&P nâng lạm phát năm 2026 lên 29,3% và thâm hụt tài khoản vãng lai lên 3,1% GDP. Trong kịch bản căng thẳng, lạm phát có thể lên 35%, thâm hụt tài khoản vãng lai 4,4% GDP và tăng trưởng kinh tế chậm lại còn 2,5%. Các quốc gia có dự trữ năng lượng và tài chính tốt hơn như Cộng hòa Czech hay Ba Lan sẽ ít bị ảnh hưởng hơn.
Ngành xi măng Thổ Nhĩ Kỳ đang chịu tác động trực tiếp từ cú sốc năng lượng này. Các nhà sản xuất xi măng phải đối mặt với chi phí vận hành tăng mạnh và tình trạng thiếu hụt tàu vận chuyển. Giá năng lượng tháng 3/2026 tăng 30% so với tháng trước, trong khi một số cước phí vận tải tăng mạnh hơn. Các nhà xuất khẩu dựa trên hợp đồng chi phí bảo hiểm vận chuyển gặp khó khăn lớn. Theo ông Ender Sahin, Giám đốc giao dịch và vận tải của Medcem Global, cước vận tải trên một số tuyến gần như tăng gấp đôi, khiến việc duy trì hoạt động kinh doanh trở nên khó khăn.
Thổ Nhĩ Kỳ vẫn có nguy cơ cao bị ảnh hưởng trước những biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu vì phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu và khí đốt. Điều này có thể làm lạm phát tăng cao, đồng Lira chịu áp lực giảm giá và nhu cầu tài chính ngoài nước trở nên căng thẳng hơn khi giá năng lượng tăng. Ngành xi măng tại Thổ Nhĩ Kỳ trở thành ví dụ điển hình về cách một cú sốc năng lượng lan tỏa từ nền kinh tế vĩ mô xuống từng doanh nghiệp và thị trường xuất khẩu.
Cem.Info
