» Nhu cầu xi măng toàn cầu được dự báo duy trì ổn định trong năm 2026, trong khi tình trạng dư thừa công suất sản xuất đang dần hình thành tại nhiều khu vực. Cùng với đó, ngành xi măng toàn cầu bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng, chịu tác động đồng thời từ tái cấu trúc thị trường, biến động thương mại và các chính sách khí hậu ngày càng khắt khe.
Báo cáo triển vọng mới nhất của Hiệp hội Xi măng thế giới (WCA) cho thấy ngành xi măng toàn cầu đang đứng trước giai đoạn điều chỉnh quan trọng, khi tăng trưởng nhu cầu chậm lại, công suất dư thừa gia tăng và các yêu cầu giảm phát thải ngày càng ảnh hưởng rõ nét đến chiến lược sản xuất, đầu tư và mở rộng thị trường của các doanh nghiệp.
Nhu cầu xi măng toàn cầu trong năm 2026 được đánh giá ở mức ổn định, trong khi tổng công suất sản xuất được dự báo vượt nhu cầu thực tế. Theo Hiệp hội Xi măng Thế giới, thị trường châu Âu có khả năng phục hồi ở mức vừa phải sau giai đoạn suy giảm sâu, còn thị trường Mỹ tiếp tục duy trì trạng thái ổn định. Khu vực Mỹ Latinh được dự báo tăng trưởng đều, trong khi Trung Đông, châu Phi và Tây Nam Á được xem là những động lực tăng trưởng đáng chú ý của ngành trong thời gian tới.
Năm 2025, sản lượng xi măng toàn cầu giảm khoảng 1,5%. Tuy nhiên, nếu loại trừ Trung Quốc, sản lượng lại tăng khoảng 3,3%, phản ánh nhu cầu tại nhiều khu vực không bao gồm Trung Quốc vẫn duy trì xu hướng tích cực. Riêng Trung Quốc, quốc gia sản xuất xi măng lớn nhất thế giới, ghi nhận sản lượng khoảng 1,69 tỷ tấn trong năm 2025, giảm khoảng 7,4% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục là yếu tố làm giảm tổng sản lượng toàn cầu.
Diễn biến giá xi măng trong năm 2025 cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực. Giá xi măng tại châu Âu nhìn chung tăng, trong đó nhiều quốc gia tại khu vực Đông Âu và Bắc Âu ghi nhận mức tăng từ 5 - 12%. Ngược lại, giá xi măng tại khu vực Đông Á giảm khoảng 4%. Khu vực Đông Nam Á chứng kiến mức tăng giá xi măng khoảng 5%, Trung Đông và Bắc Phi tăng khoảng 5%, trong khi thị trường Mỹ Latinh giảm nhẹ khoảng 1%.
Về thương mại quốc tế, tổng khối lượng nhập khẩu và xuất khẩu xi măng và clinker toàn cầu đạt khoảng 230 triệu tấn, trong đó thương mại đường biển chiếm khoảng 150 - 170 triệu tấn. Việc áp dụng các chính sách thuế quan mới trong năm 2025 không tạo ra những thay đổi đáng kể đối với các tuyến thương mại hay nguồn cung. Thay vào đó, các yếu tố địa chính trị cùng với sự điều chỉnh cung - cầu nội địa tại từng quốc gia mới là những nhân tố chính chi phối dòng chảy thương mại xi măng toàn cầu.
Song song với những biến động về cung - cầu, ngành xi măng toàn cầu đang trải qua quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ. Nhiều tập đoàn đa quốc gia có trụ sở tại châu Âu và Bắc Mỹ thu hẹp hoặc rút khỏi thị trường châu Phi và khu vực Đông Nam Á, tạo dư địa cho các doanh nghiệp trong khu vực và các nhà sản xuất của Trung Quốc mở rộng nhanh chóng phạm vi hoạt động. Hiện nay, 8 trong số 10 nhà sản xuất xi măng lớn nhất thế giới có trụ sở tại châu Á, phản ánh rõ sự dịch chuyển trung tâm quyền lực của ngành xi măng toàn cầu.
Bên cạnh các yếu tố thị trường, chính sách khí hậu và quy định carbon đang ngày càng đóng vai trò then chốt đối với định hướng phát triển dài hạn của ngành. Tại châu Âu, các cam kết triển khai công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon tiếp tục được duy trì, cho thấy quyết tâm giảm phát thải trong ngành vật liệu xây dựng. Trong khi đó, tại Mỹ, động lực đối với các dự án thu giữ carbon suy giảm do việc cắt giảm các khoản hỗ trợ tài chính công, vốn giữ vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa các dự án công nghệ cao này.
Ở cấp độ toàn cầu, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đang đặt ra yêu cầu ngày càng khắt khe đối với các nhà xuất khẩu và nhập khẩu xi măng tại các thị trường mới nổi, buộc chuỗi cung ứng phải đẩy nhanh quá trình giảm phát thải nhằm duy trì khả năng tiếp cận các thị trường phát triển trong dài hạn. Đáng chú ý, Trung Quốc đã đưa ngành xi măng vào hệ thống thị trường carbon quốc gia từ năm 2025, yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện kiểm kê và báo cáo phát thải. Từ năm 2026, các doanh nghiệp xi măng sẽ chính thức phải tuân thủ hạn ngạch phát thải và tham gia mua bán tín chỉ carbon trên thị trường, qua đó tạo thêm áp lực giảm phát thải và tác động đáng kể đến chiến lược sản xuất, đầu tư của các doanh nghiệp xi măng lớn trong giai đoạn tới.
Cem.Info
