» Kết quả kinh doanh quý I/2026 của các doanh nghiệp xi măng cho thấy sự phân hóa mạnh khi lợi nhuận không còn tỷ lệ thuận với doanh thu. Trong cùng bối cảnh thị trường xi măng chưa bứt phá rõ rệt, có doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng gần 10 lần, trong khi vẫn tồn tại tình trạng thua lỗ kéo dài, phản ánh sự khác biệt nằm ở biên lợi nhuận và chi phí tài chính hơn là quy mô sản xuất.
Thị trường xi măng bước vào quý đầu năm trong trạng thái phục hồi chưa đồng đều, khi nhu cầu tăng nhưng chưa đủ mạnh để tạo đột phá về sản lượng tiêu thụ. Doanh thu của các doanh nghiệp xi măng chủ yếu dao động trong biên độ từ giảm nhẹ đến tăng khoảng 10 - 30%, trong khi giá vốn và chi phí tài chính vẫn duy trì ở mức cao. Trong bối cảnh đó, lợi nhuận không còn phản ánh quy mô doanh thu mà phụ thuộc ngày càng rõ vào khả năng kiểm soát chi phí và tối ưu biên lợi nhuận.
Biên lợi nhuận trở thành yếu tố quyết định kết quả kinh doanh
Sự khác biệt rõ rệt nhất trong quý I/2026 nằm ở khả năng kiểm soát giá vốn và chi phí tài chính giữa các doanh nghiệp xi măng. VICEM Hà Tiên là trường hợp nổi bật khi đạt doanh thu khoảng 1.860 tỷ đồng, tăng hơn 17% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế đạt gần 78 tỷ đồng, đảo chiều mạnh từ mức lỗ cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp cải thiện lên trên 13% nhờ giá vốn tăng chậm hơn doanh thu và chi phí lãi vay giảm gần 24 phần trăm, cho thấy hiệu quả rõ rệt từ cấu trúc chi phí.
Ở chiều ngược lại, VICEM Hải Vân dù doanh thu tăng hơn 27% nhưng vẫn ghi nhận lỗ 12,4 tỷ đồng do giá vốn tăng nhanh hơn doanh thu, trong khi chi phí quản lý tiếp tục gia tăng. VICEM Bỉm Sơn cũng duy trì trạng thái lỗ dù doanh thu tăng hơn 13%, phản ánh áp lực chi phí đầu vào và chi phí bán hàng vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả.
Nhóm doanh nghiệp cải thiện mạnh lợi nhuận trong kỳ chủ yếu tập trung ở các đơn vị có mức tiết giảm giá vốn từ khoảng 8 - gần 25% so với cùng kỳ, đồng thời chi phí tài chính giảm từ 20 - hơn 40%. Đây là yếu tố tạo ra chênh lệch lớn giữa các doanh nghiệp xi măng trong ngành.
Doanh thu tăng không còn đảm bảo cải thiện lợi nhuận
Một đặc điểm rõ rệt của ngành xi măng trong quý I là tình trạng tăng doanh thu nhưng lợi nhuận không cải thiện tương ứng. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận doanh thu tăng từ khoảng 10 - hơn 20%, nhưng lợi nhuận chỉ tăng nhẹ hoặc không tăng do giá vốn đi lên song hành. Khi chi phí quản lý tăng thêm khoảng 8 - 10%, biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể, làm giảm hiệu quả tăng trưởng.
Ở một số trường hợp, dù doanh thu giảm nhưng lợi nhuận vẫn cải thiện nhờ giá vốn giảm nhanh hơn doanh thu, cho thấy yếu tố quyết định không nằm ở quy mô sản xuất mà ở cấu trúc chi phí. Xi măng Sài Sơn là ví dụ khi doanh thu giảm hơn 20% nhưng lợi nhuận vẫn tăng mạnh nhờ tiết giảm chi phí sản xuất và chi phí bán hàng.
Tuy nhiên, nhóm doanh nghiệp duy trì hiệu quả ổn định vẫn chưa chiếm tỷ trọng lớn. Phần còn lại của thị trường tiếp tục chịu áp lực từ chi phí tài chính, đặc biệt là chi phí lãi vay trong bối cảnh đòn bẩy tài chính còn cao.
Nhìn chung, quý I/2026 cho thấy ngành xi măng đang bước vào giai đoạn mà lợi nhuận không còn phụ thuộc vào tăng trưởng doanh thu mà được quyết định bởi khả năng kiểm soát biên lợi nhuận và chi phí tài chính. Sự phân hóa giữa các doanh nghiệp xi măng ngày càng rõ khi chỉ những đơn vị tối ưu được cấu trúc chi phí mới duy trì được đà tăng trưởng lợi nhuận. Trong bối cảnh thị trường xi măng chưa có động lực tăng trưởng mạnh và chi phí đầu vào vẫn duy trì ở mức cao, xu hướng này nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong các quý tiếp theo, khi hiệu quả vận hành trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi của toàn ngành.
Cem.Info
