» Các thương vụ mua bán và sáp nhập quy mô lớn vừa diễn ra tại châu Âu và Mỹ đang phản ánh những thay đổi đáng chú ý trong chiến lược phát triển của các tập đoàn xi măng hàng đầu thế giới. Khi áp lực giảm phát thải carbon ngày càng gia tăng và dư địa tăng trưởng của các lĩnh vực truyền thống dần thu hẹp, ngành xi măng toàn cầu đang chứng kiến xu hướng dịch chuyển sang mô hình kinh doanh đa dạng hơn thay vì chỉ phụ thuộc vào xi măng, bê tông và cốt liệu xây dựng như trước đây.
Thị trường xi măng và vật liệu xây dựng đang chứng kiến làn sóng đầu tư mới khi các tập đoàn hàng đầu liên tục mở rộng hoạt động thông qua các thương vụ M&A quy mô lớn. Những diễn biến mới nhất của Holcim tại châu Âu và CRH tại Mỹ cho thấy ngành xi măng toàn cầu đang từng bước điều chỉnh chiến lược đầu tư để thích ứng với biến động của thị trường xây dựng hướng tới hệ sinh thái vật liệu xây dựng đa dạng hơn và yêu cầu giảm phát thải carbon cũng như xu hướng phát triển bền vững.
Làn sóng M&A gần đây cho thấy ngành xi măng toàn cầu đang thay đổi mô hình tăng trưởng truyền thống, khi các tập đoàn lớn mở rộng đầu tư sang những lĩnh vực vật liệu xây dựng có giá trị gia tăng cao hơn.
Các tập đoàn xi măng lớn đang đẩy nhanh chiến lược mở rộng ngoài lĩnh vực xi măng truyền thống
Ngày 19/6 vừa qua, tập đoàn xi măng Holcim đã chính thức hoàn tất thương vụ mua lại Xella với giá trị 1,85 tỷ Euro sau khi nhận được chấp thuận từ Ủy ban châu Âu (EC), cơ quan chịu trách nhiệm đánh giá tác động cạnh tranh đối với các thương vụ M&A tại EU. Đây là thương vụ được Holcim công bố lần đầu từ tháng 10/2025 và được xem là bước đi quan trọng trong quá trình tái cấu trúc chiến lược tăng trưởng dài hạn của tập đoàn này.
Trong quá trình xem xét thương vụ, EC xác định Holcim và Xella hiện đều là những nhà cung cấp bê tông khí chưng áp hàng đầu tại thị trường Romania. Việc sáp nhập có thể khiến thị phần của doanh nghiệp sau hợp nhất trở nên quá lớn, làm gia tăng nguy cơ mất cân bằng cạnh tranh trên thị trường. Vì vậy, Holcim đã chấp nhận thoái vốn nhà máy AAC tại Adjud, Romania như một điều kiện để thương vụ được thông qua.
Xella hiện là nhà sản xuất nhiều dòng vật liệu xây dựng nhẹ phục vụ xây dựng dân dụng và công nghiệp, bao gồm vật liệu xây tường, bê tông khí chưng áp AAC và gạch calcium silicate, đồng thời sở hữu các thương hiệu lớn như Ytong, Silka, Hebel và Multipor. Theo định hướng chiến lược được công bố trước đó, thương vụ này sẽ giúp Holcim tiếp tục mở rộng mảng giải pháp xây dựng, lĩnh vực đang được doanh nghiệp ưu tiên phát triển mạnh trong những năm tới.
Holcim đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ đưa cơ cấu doanh thu về mức cân bằng giữa 2i nhóm hoạt động chính gồm mảng vật liệu xây dựng truyền thống và mảng giải pháp xây dựng. Hiện nay, lĩnh vực vật liệu xây dựng truyền thống, bao gồm xi măng, bê tông thương phẩm và cốt liệu xây dựng, vẫn chiếm khoảng ⅔ doanh thu tập đoàn, trong khi nhóm giải pháp xây dựng mới đóng góp khoảng ⅓.
Xu hướng này đã được thể hiện khá rõ trong năm 2025 khi Holcim thực hiện tới 9 thương vụ mua lại tại nhiều thị trường khác nhau như Pháp, Costa Rica, Mexico, Peru, Đức, Argentina và Ba Lan. Các thương vụ này chủ yếu tập trung vào vật liệu xây dựng nhẹ, vật liệu cách nhiệt, giải pháp xây dựng và các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn so với mô hình sản xuất xi măng truyền thống.
Sự dịch chuyển chiến lược đầu tư đang phản ánh giai đoạn thay đổi mới của ngành xi măng toàn cầu
Trong khi Holcim đẩy mạnh mở rộng sang các lĩnh vực hỗ trợ chiến lược giảm phát thải carbon, tập đoàn CRH lại lựa chọn hướng đi khác khi tiếp tục củng cố vị thế trong nhóm vật liệu xây dựng phục vụ hạ tầng quy mô lớn tại thị trường Bắc Mỹ. Tập đoàn này vừa công bố thỏa thuận mua lại Arcosa, doanh nghiệp chuyên cung cấp sản phẩm và dịch vụ hạ tầng tại Mỹ, với giá trị lên tới 8,6 tỷ USD. Đây hiện là thương vụ lớn nhất trong lịch sử phát triển của CRH.
Theo thông tin được công bố, CRH đặc biệt quan tâm đến 2 lĩnh vực hoạt động chính của Arcosa gồm mảng cốt liệu xây dựng và mảng kết cấu hạ tầng kỹ thuật. Hiện Arcosa đang vận hành 109 mỏ khai thác đá và bãi vật liệu, 9 trạm trộn bê tông nhựa cùng 19 trung tâm logistics, đồng thời đã cung cấp khoảng 35 triệu tấn cốt liệu ra thị trường trong năm 2025. Nếu thương vụ hoàn tất, CRH dự kiến tiếp tục duy trì vị trí nhà sản xuất cốt liệu lớn nhất Bắc Mỹ với tổng công suất vượt 265 triệu tấn/năm.
Song song với đó, mảng kết cấu hạ tầng kỹ thuật được xem là bước đi giúp CRH mở rộng sâu hơn vào các lĩnh vực đang tăng trưởng mạnh tại Mỹ như hiện đại hóa lưới điện, điện khí hóa và xây dựng trung tâm dữ liệu. Đây đều là những lĩnh vực được dự báo sẽ tiếp tục tạo ra nhu cầu lớn đối với vật liệu xây dựng trong nhiều năm tới.
Nhìn rộng hơn, 2 thương vụ lớn vừa diễn ra đang phản ánh khá rõ sự khác biệt trong chiến lược phát triển của ngành xi măng tại 2 thị trường lớn nhất thế giới. Tại châu Âu, các quy định môi trường ngày càng chặt chẽ đang buộc các nhà sản xuất phải đẩy nhanh quá trình giảm phát thải carbon và mở rộng sang các lĩnh vực có khả năng hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh. Trong khi đó tại Mỹ, nhu cầu đầu tư hạ tầng vẫn tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy các tập đoàn vật liệu xây dựng gia tăng quy mô ở những phân khúc truyền thống như cốt liệu, bê tông nhựa và các sản phẩm phục vụ xây dựng hạ tầng.
Dù theo đuổi những chiến lược khác nhau, điểm chung dễ nhận thấy là mô hình tăng trưởng truyền thống của ngành xi măng toàn cầu đang đứng trước những thay đổi đáng kể. Trong nhiều thập kỷ, tăng trưởng của ngành chủ yếu dựa trên 3 nhóm sản phẩm cốt lõi gồm xi măng, bê tông và cốt liệu xây dựng. Tuy nhiên, áp lực giảm phát thải carbon, biến động nhu cầu xây dựng cùng yêu cầu nâng cao hiệu quả đầu tư đang buộc các tập đoàn lớn phải tái định vị chiến lược phát triển.
Làn sóng M&A diễn ra trong thời gian gần đây cho thấy giá trị tăng trưởng của ngành xi măng thế giới đang không còn chỉ nằm ở sản lượng clinker hay công suất xi măng như trước đây. Thay vào đó, các doanh nghiệp đang từng bước xây dựng mô hình tăng trưởng mới, mở rộng sang hệ sinh thái vật liệu xây dựng đa dạng hơn để thích ứng với bối cảnh thị trường đang thay đổi nhanh chóng.
Cem.Info (TH/ Globalcement)
