» TP. Hà Nội đang xây dựng cơ chế quản lý và điều phối nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng theo hướng dài hạn, nhằm chủ động cân đối cung cầu cho các dự án phát triển hạ tầng, đô thị đến năm 2050, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn tài nguyên nguyên khai.
Nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ đầu tư công, phát triển giao thông và đô thị tại TP. Hà Nội dự kiến tiếp tục tăng trong những năm tới. Trước yêu cầu bảo đảm nguồn cung ổn định, thành phố không chỉ tập trung bổ sung nguồn vật liệu cho các dự án trước mắt mà còn đặt ra định hướng quản lý, khai thác và điều phối nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng theo quy hoạch dài hạn.
UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 267/KH-UBND triển khai Đề án quản lý, phát triển nguồn cung khoáng sản làm vật liệu xây dựng cho các dự án của thành phố giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050. Kế hoạch nhằm cụ thể hóa định hướng quản lý nguồn cung vật liệu phục vụ phát triển hạ tầng, đô thị, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng cường khả năng chủ động của thành phố trong cân đối cung cầu.
Theo kế hoạch, TP. Hà Nội đặt mục tiêu bảo đảm nguồn cung các loại vật liệu xây dựng chủ yếu như cát, đá, đất đắp và sỏi phục vụ các dự án đầu tư công, công trình giao thông và hạ tầng kỹ thuật trọng điểm. Tuy nhiên, định hướng của thành phố không chỉ dừng ở việc tăng nguồn cung khi phát sinh nhu cầu mà hướng tới xây dựng một cơ chế quản lý tổng thể, trong đó nguồn tài nguyên, năng lực khai thác, nhu cầu sử dụng và hệ thống vận chuyển, tập kết vật liệu được xem xét trong mối liên hệ dài hạn.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, đánh giá lại các khu vực có tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng, bổ sung các điểm mỏ có khả năng khai thác, đồng thời loại bỏ những mỏ không còn hiệu quả hoặc không đáp ứng yêu cầu về môi trường và quy hoạch. Cách tiếp cận này nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên, hạn chế việc sử dụng các nguồn khoáng sản không phù hợp và gắn hoạt động khai thác với yêu cầu bảo vệ môi trường.
Cùng với việc quản lý nguồn mỏ, TP. Hà Nội cũng định hướng nghiên cứu quy hoạch hệ thống kho bãi, bến bãi và trung tâm logistics phục vụ tập kết, trung chuyển vật liệu xây dựng. Hệ thống này được định hướng kết nối với Quy hoạch Thủ đô và mạng lưới giao thông vùng, qua đó nâng cao năng lực vận chuyển, phân phối và điều tiết vật liệu cho các dự án.
Định hướng liên kết vùng được xem là một nội dung quan trọng trong cơ chế bảo đảm nguồn cung dài hạn. TP. Hà Nội dự kiến xây dựng cơ chế điều phối nguồn vật liệu với các địa phương lân cận như Hưng Yên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Nguyên và Thanh Hóa. Việc tăng cường phối hợp giữa các địa phương nhằm chủ động hơn trong khai thác và phân bổ nguồn vật liệu, hạn chế nguy cơ đứt gãy nguồn cung hoặc mất cân đối cung cầu khi triển khai các dự án có quy mô lớn.
Bên cạnh việc phát triển nguồn cung từ các mỏ khoáng sản, kế hoạch của TP. Hà Nội cũng đặt ra định hướng giảm dần nhu cầu sử dụng vật liệu nguyên khai thông qua các giải pháp kỹ thuật và tận dụng nguồn vật liệu phát sinh từ hoạt động xây dựng. Thành phố sẽ nghiên cứu khả năng sử dụng đất đào từ các công trình xây dựng, dự án đường sắt đô thị và vật liệu từ hoạt động nạo vét sông, hồ làm vật liệu san lấp khi đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật.
Việc tận dụng các nguồn vật liệu này có thể góp phần giảm áp lực lên nguồn cát san lấp và đất đắp, vốn đang chịu sức ép lớn khi nhu cầu đầu tư hạ tầng gia tăng. Đồng thời, giải pháp này có thể hạn chế nhu cầu vận chuyển vật liệu từ khoảng cách xa, qua đó giảm chi phí logistics và tác động đến môi trường.
Phát triển hệ thống thu gom và tái chế chất thải xây dựng cũng được xác định là một nhiệm vụ trong định hướng phát triển nguồn cung vật liệu của thành phố. Hà Nội ưu tiên sử dụng gạch không nung, bê tông sử dụng tro bay, xỉ lò cao, vật liệu tái chế và các phụ phẩm công nghiệp trong những lĩnh vực phù hợp với yêu cầu kỹ thuật. Việc mở rộng các nguồn vật liệu thay thế sẽ góp phần giảm nhu cầu khai thác tài nguyên tự nhiên và từng bước hình thành mô hình sử dụng vật liệu theo hướng tuần hoàn.
Như vậy, Kế hoạch số 267/KH-UBND cho thấy TP. Hà Nội đang chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu tập trung giải quyết nhu cầu vật liệu cho từng dự án sang xây dựng cơ chế quản lý nguồn cung có tính dài hạn hơn. Cơ chế này bao gồm rà soát và quản lý nguồn mỏ, điều phối vật liệu giữa các địa phương, phát triển hệ thống logistics, tận dụng các nguồn vật liệu phát sinh từ hoạt động xây dựng và mở rộng sử dụng vật liệu tái chế, vật liệu thay thế.
Với định hướng thực hiện đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, việc triển khai kế hoạch sẽ có tác động trực tiếp đến khả năng cân đối nguồn vật liệu phục vụ quá trình phát triển hạ tầng và đô thị của TP. Hà Nội. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để thành phố từng bước giảm áp lực lên tài nguyên khoáng sản, nâng cao hiệu quả quản lý nguồn cung và hướng thị trường vật liệu xây dựng theo hướng ổn định, tiết kiệm tài nguyên và bền vững hơn.
Cem.Info
