Sản xuất công nghiệp, hoạt động xây dựng, đầu tư và tiêu dùng tiếp tục tăng trưởng trong 9 tháng năm 2026, tạo thêm dư địa cho thị trường vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, chi phí nguyên, nhiên, vật liệu và vận chuyển vẫn là những yếu tố cần theo dõi khi thị trường bước vào quý IV.
Thị trường vật liệu xây dựng 9 tháng năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực cùng đà tăng của kinh tế trong nước. Sự cải thiện của sản xuất, xây dựng và đầu tư đang hỗ trợ nhu cầu vật liệu, trong khi mặt bằng chi phí đầu vào vẫn đặt ra sức ép đối với doanh nghiệp.
Chỉ số IIP 9 tháng năm 2026 tăng 12,3%, cùng đà tăng của xây dựng và đầu tư tạo nền tảng hỗ trợ nhu cầu vật liệu xây dựng.
Sản xuất, xây dựng và đầu tư tạo thêm dư địa cho thị trường vật liệu xây dựng
Theo báo cáo tình hình kinh tế xã hội quý III và 9 tháng năm 2026 của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,15% của quý I và 8,81% của quý II. Tính chung 9 tháng, GDP tăng 9,01%, trong đó khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 11,21%.
Ngành xây dựng tăng 12,22% trong 9 tháng, đóng góp 8,23% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế. Đà tăng của hoạt động xây dựng tiếp tục tạo nhu cầu đối với các nhóm vật liệu xây dựng chủ lực như xi măng, thép, cát, đá và vật liệu hoàn thiện.
Sản xuất công nghiệp cũng duy trì tốc độ tăng cao. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý III tăng 14,8%, tính chung 9 tháng tăng 12,3% so với cùng kỳ năm 2025, mức tăng cao nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2019. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 12,9%.
IIP tăng tại cả 34 địa phương, cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục được mở rộng. Đây là yếu tố hỗ trợ nhu cầu vật liệu cho các công trình công nghiệp, hạ tầng và xây dựng dân dụng, dù mức tăng IIP toàn ngành chưa phản ánh đầy đủ diễn biến của từng nhóm vật liệu xây dựng.
Hoạt động tiêu thụ công nghiệp cũng cải thiện. Tháng 9, chỉ số tiêu thụ toàn ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 17,8% so với cùng kỳ năm trước, dù giảm 0,5% so với tháng trước. Tính chung 9 tháng, chỉ số này tăng 12,8%, cao hơn mức tăng 9,1% của cùng kỳ năm 2025.
Tuy nhiên, tồn kho của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tại thời điểm ngày 30/9 vẫn tăng 11,9% so với cùng kỳ năm trước và tăng 4,3% so với tháng trước. Diễn biến này cho thấy khả năng tiêu thụ vẫn là yếu tố cần được cân đối cùng với sản lượng trong những tháng cuối năm.
Ở thị trường bán lẻ, doanh thu nhóm gỗ và vật liệu xây dựng tháng 9 tăng 1,9% so với tháng trước và tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4%. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,8%, cao hơn mức tăng 7,2% của cùng kỳ năm 2025.
Doanh thu bán lẻ gỗ và vật liệu xây dựng phản ánh giá trị hàng hóa tiêu thụ nên chưa thể hiện trực tiếp mức tăng của sản lượng vật liệu thực tế. Tuy nhiên, cùng với các chỉ số về sản xuất và xây dựng, diễn biến này cho thấy sức mua trên thị trường đang được cải thiện.
Đầu tư tiếp tục là một động lực quan trọng đối với nhu cầu vật liệu xây dựng. Trong quý III, vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt 1.291,2 nghìn tỷ đồng, tăng 16,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, vốn đầu tư thực hiện đạt 3.109,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15,1%.
Tiến độ đầu tư công, cùng với hoạt động xây dựng và triển khai các dự án hạ tầng, tạo thêm dư địa tiêu thụ cho các nhóm vật liệu như xi măng, thép, cát, đá, vật liệu san lấp và bê tông.
Chi phí đầu vào vẫn là yếu tố cần theo dõi trong quý IV
Bên cạnh các động lực từ sản xuất, xây dựng và đầu tư, chi phí đầu vào tiếp tục là vấn đề đáng chú ý đối với doanh nghiệp vật liệu xây dựng.
Theo Cục Thống kê, bình quân 9 tháng năm 2026, chỉ số giá nguyên, nhiên, vật liệu dùng cho sản xuất tăng 5,12% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2023 đến 2026. Chỉ số giá sản xuất sản phẩm công nghiệp tăng 4,37%.
Diễn biến giá nguyên, nhiên, vật liệu tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, đặc biệt đối với những ngành sử dụng nhiều năng lượng và nguyên liệu như xi măng, thép. Chi phí vận chuyển cũng là yếu tố đáng chú ý đối với các mặt hàng vật liệu xây dựng có khối lượng lớn.
Trong 9 tháng, khối lượng hàng hóa vận chuyển tăng 15,8% và khối lượng luân chuyển hàng hóa tăng 12,8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng quý III, khối lượng hàng hóa vận chuyển tăng 18,1%. Hoạt động lưu thông hàng hóa tăng cùng với sản xuất và xây dựng, nhưng chi phí logistics vẫn có thể ảnh hưởng đến giá thành vật liệu, nhất là tại những khu vực xa nguồn cung.
Ngoài các yếu tố trong nước, diễn biến kinh tế thế giới và bất ổn địa chính trị tiếp tục tác động đến nguồn cung năng lượng, giá nguyên liệu và chi phí vận tải quốc tế. Đây là những yếu tố mà doanh nghiệp vật liệu xây dựng cần theo dõi khi xây dựng kế hoạch sản xuất và tiêu thụ trong quý cuối năm.
Triển vọng sản xuất những tháng cuối năm nhìn chung vẫn tích cực. Khảo sát của Cục Thống kê cho thấy 39,2% doanh nghiệp ngành chế biến, chế tạo dự báo tình hình sản xuất kinh doanh quý IV tốt hơn quý III; 44,7% dự báo ổn định và 16,1% dự báo khó khăn hơn.
Như vậy, thị trường vật liệu xây dựng bước vào quý cuối năm với nền tảng nhu cầu được hỗ trợ từ sản xuất công nghiệp, xây dựng, đầu tư và tiêu dùng. Tuy nhiên, khả năng duy trì đà tăng trưởng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tiến độ triển khai các dự án, sức mua thực tế và diễn biến chi phí nguyên, nhiên liệu cùng logistics.
Nguồn tham khảo: Cục Thống kê, TC Xây dựng.
Cem.Info
