Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng QCVN 16:2026/BXD, dự kiến thay thế QCVN 16:2023/BXD. Quy chuẩn mới được xây dựng theo hướng cập nhật yêu cầu kỹ thuật và chuyển mạnh phương thức quản lý chất lượng dựa trên mức độ rủi ro của từng nhóm sản phẩm.
Dự thảo QCVN 16:2026/BXD đồng thời làm rõ cách xác định sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng và các yêu cầu liên quan đến đánh giá sự phù hợp. Những nội dung này có liên quan trực tiếp đến quản lý chất lượng vật liệu xây dựng trong sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, kiểm tra chất lượng và thông quan.
Theo Vụ Khoa học công nghệ môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), dự thảo QCVN 16:2026/BXD được xây dựng trong Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026. Mục tiêu là cập nhật, hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật và biện pháp quản lý đối với sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ với hệ thống pháp luật mới về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và quản lý vật liệu xây dựng.
Quản lý chất lượng vật liệu xây dựng được QCVN 16:2026/BXD đề xuất thực hiện theo mức độ rủi ro của từng nhóm sản phẩm.
Một trong những định hướng chính của dự thảo là áp dụng phương thức quản lý theo mức độ rủi ro. Các sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng thuộc phạm vi quy chuẩn được phân định thành nhóm rủi ro cao và nhóm rủi ro trung bình. Trên cơ sở đó, yêu cầu kỹ thuật và phương thức đánh giá sự phù hợp sẽ được áp dụng tương ứng với tính chất và mức độ rủi ro của từng nhóm sản phẩm.
Cách phân định này hướng tới việc tập trung nguồn lực quản lý vào những sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến an toàn công trình, sức khỏe con người và môi trường, đồng thời hạn chế áp dụng các yêu cầu quản lý không cần thiết đối với sản phẩm có mức độ rủi ro thấp hơn.
Dự thảo cũng làm rõ hơn cách nhận diện sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của quy chuẩn. Việc xác định được thực hiện trên cơ sở xem xét đồng thời tên sản phẩm, mô tả kỹ thuật, thành phần, công dụng, mục đích sử dụng và mã HS tham khảo.
Đây là nội dung có ý nghĩa đối với hoạt động nhập khẩu và kiểm tra chất lượng vật liệu xây dựng, khi việc xác định đúng sản phẩm thuộc phạm vi quy chuẩn là cơ sở để áp dụng các yêu cầu quản lý tương ứng. Việc quy định rõ các căn cứ nhận diện cũng nhằm hạn chế cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng, nhất là tại khâu kiểm tra chất lượng và thông quan hàng hóa.
Cùng với việc rà soát phạm vi quản lý, dự thảo QCVN 16:2026/BXD cập nhật hệ thống tiêu chuẩn viện dẫn, phương pháp thử, phương pháp lấy mẫu và các chỉ tiêu kỹ thuật thiết yếu đối với từng loại sản phẩm, hàng hóa. Các nội dung mang tính kỹ thuật được phân định rõ, gồm mức giới hạn, chỉ tiêu kỹ thuật, phương pháp thử, phương pháp lấy mẫu và yêu cầu đánh giá sự phù hợp.
Dự thảo đồng thời xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, tổ chức thử nghiệm, tổ chức chứng nhận và cơ quan quản lý nhà nước trong việc bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh. Việc phân định trách nhiệm nhằm tạo cơ sở rõ ràng hơn cho quá trình kiểm soát chất lượng và thực hiện các yêu cầu đánh giá sự phù hợp.
Đối với doanh nghiệp, quy chuẩn mới dự kiến làm rõ hơn phạm vi và cách nhận diện sản phẩm thuộc diện quản lý, qua đó hạn chế vướng mắc khi áp dụng quy định và thực hiện thủ tục thông quan. Việc phân nhóm theo mức độ rủi ro cũng tạo cơ sở để áp dụng biện pháp quản lý tương ứng thay vì áp dụng cùng một yêu cầu cho các nhóm sản phẩm có mức độ rủi ro khác nhau.
Dự thảo cũng đề cập khả năng tạo điều kiện cho việc áp dụng vật liệu mới, vật liệu tái chế và công nghệ mới khi các sản phẩm đáp ứng yêu cầu về an toàn, chất lượng và môi trường. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong quá trình cập nhật quy chuẩn đối với lĩnh vực vật liệu xây dựng.
Theo dự kiến, QCVN 16:2026/BXD sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Sau khi được ban hành, quy chuẩn sẽ là cơ sở kỹ thuật để cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng và phân bổ nguồn lực quản lý theo mức độ rủi ro.
Trước đó, Bộ Xây dựng đã ban hành QCVN 16:2023/BXD kèm theo Thông tư số 04/2023/TT-BXD ngày 30/6/2023. Quy chuẩn này là cơ sở kỹ thuật bắt buộc để kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng sản xuất trong nước và nhập khẩu. Quá trình triển khai cho thấy một số nội dung cần tiếp tục cập nhật, hoàn thiện, là cơ sở để Bộ Xây dựng xây dựng QCVN 16:2026/BXD theo hướng thống nhất với cơ chế quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa mới.
Cem.Info
