» Thị trường xi măng Việt Nam được nhận định sẽ tiếp tục chịu áp lực dư cung trong giai đoạn tới khi năng lực sản xuất toàn ngành vẫn gia tăng, trong khi nhu cầu tiêu thụ nội địa dù có tín hiệu cải thiện nhưng chưa theo kịp. Khoảng cách lớn giữa cung và cầu đặt ra yêu cầu cấp thiết về điều hành thị trường, cơ cấu lại sản phẩm và mở rộng kênh xuất khẩu đối với toàn ngành.
Trước những thay đổi về năng lực sản xuất và nhu cầu tiêu thụ, thị trường xi măng đang bước vào giai đoạn cần sự điều tiết linh hoạt hơn từ phía doanh nghiệp. Việc nhận diện đúng xu hướng cung cầu, khai thác các động lực tăng trưởng và mở rộng không gian thị trường được xem là yếu tố then chốt đối với triển vọng của thị trường xi măng Việt Nam.
Theo các kịch bản dự báo, nguồn cung xi măng trong giai đoạn tới có thể đạt trên 130 triệu tấn, đến từ việc đưa vào vận hành thêm một số dự án mới như Xi măng Hoàng Long 2 và Xi măng Bạch Đằng. Nhu cầu tiêu thụ xi măng trong nước dự báo đạt khoảng 86 - 90 triệu tấn, tăng khoảng 12 - 15% so với năm 2025. Mức tăng này chủ yếu đến từ kỳ vọng vào sự cải thiện của đầu tư công và tiến độ triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm. Tuy nhiên, ngay cả khi đạt kịch bản tích cực, nhu cầu tiêu thụ nội địa vẫn thấp hơn đáng kể so với năng lực cung ứng của toàn ngành, cho thấy thị trường tiếp tục vận hành trong trạng thái dư thừa.
Trong bối cảnh đó, việc theo dõi sát diễn biến thị trường và tổ chức tiêu thụ ngay từ những tháng đầu năm được xem là giải pháp quan trọng để duy trì nhịp độ sản xuất. Các doanh nghiệp xi măng đang tập trung khai thác tối đa các công trình, dự án đầu tư công quan trọng của quốc gia nhằm tạo đầu ra ổn định, giảm áp lực tồn kho và hạn chế rủi ro dừng lò, giãn sản xuất.
Cùng với bài toán tiêu thụ, mức độ cạnh tranh trên thị trường xi măng được dự báo tiếp tục gay gắt khi nguồn cung tăng nhanh hơn cầu. Áp lực từ các sản phẩm giá rẻ khiến mặt bằng giá xi măng khó cải thiện, buộc các doanh nghiệp phải tìm kiếm dư địa tăng trưởng thông qua việc điều chỉnh cơ cấu sản phẩm. Xu hướng phát triển các dòng xi măng bền sunfat, xi măng xỉ, xi măng chuyên dụng cho trạm trộn và các công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc thù ngày càng rõ nét, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh.
Trong điều kiện cung vượt cầu kéo dài, vấn đề phối hợp thị trường trong toàn ngành cũng trở nên đặc biệt quan trọng. Việc hạn chế cạnh tranh về địa bàn và giá bán không chỉ giúp thị trường vận hành ổn định hơn mà còn góp phần nâng cao sức cạnh tranh chung của ngành xi măng. Khi các doanh nghiệp tập trung vào nâng cao chất lượng, dịch vụ và hiệu quả sản xuất thay vì cạnh tranh bằng mọi giá, thị trường sẽ có điều kiện phát triển bền vững hơn.
Bên cạnh thị trường trong nước, xuất khẩu xi măng và clinker tiếp tục đóng vai trò là kênh tiêu thụ quan trọng trong bối cảnh dư thừa công suất. Các thị trường truyền thống như Philippines, khu vực Trung Nam Mỹ và châu Phi được đánh giá vẫn duy trì nhu cầu nhập khẩu tương đối ổn định. Đồng thời, việc mở rộng sang các thị trường mới như Mỹ, Australia, New Zealand, Singapore và châu Âu đang được quan tâm nhằm xây dựng chiến lược xuất khẩu dài hạn, giảm áp lực cho thị trường nội địa.
Tuy nhiên, xuất khẩu xi măng và clinker cũng đối mặt với không ít thách thức khi các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt các biện pháp phòng vệ thương mại và yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp xi măng phải bám sát diễn biến thị trường quốc tế, cập nhật kịp thời thông tin về nhu cầu, giá cả và chính sách để có quyết định xuất khẩu linh hoạt, hiệu quả, tránh cạnh tranh nội bộ và hạn chế rủi ro mất đơn hàng.
Nhìn chung, với nguồn cung tiếp tục ở mức cao trong khi nhu cầu tiêu thụ nội địa chỉ phục hồi ở mức tương đối, thị trường xi măng Việt Nam trong giai đoạn tới được nhận định vẫn vận hành trong trạng thái dư thừa. Trong bối cảnh đó, khả năng tận dụng đầu tư công, chủ động cơ cấu lại sản phẩm và xây dựng chiến lược xuất khẩu bài bản sẽ là những yếu tố then chốt giúp ngành xi măng từng bước ổn định và hướng tới phát triển bền vững hơn.
Cem.Info
