» Ngày 7/4, Ủy ban châu Âu (EC) vừa chính thức công bố mức giá đầu tiên cho chứng chỉ thuộc Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) ở mức 75,36 Euro/tấn CO₂ cho quý I/2026. Việc định giá cụ thể khiến chi phí phát thải trở thành yếu tố tài chính hiện hữu, tạo áp lực đối với ngành xi măng trong chuỗi cung ứng xuất khẩu vào thị trường châu Âu (EU).
Ngay khi mức giá chứng chỉ CBAM đầu tiên được xác lập, các doanh nghiệp xuất khẩu xi măng sang châu Âu đã có cơ sở cụ thể để tính toán lại chi phí carbon trong cấu trúc giá thành. Đây là bước chuyển từ giai đoạn theo dõi và báo cáo sang giai đoạn có tác động tài chính trực tiếp, buộc doanh nghiệp phải thích ứng với yêu cầu giảm phát thải khi tiếp cận thị trường này.
Theo thông tin từ EC, mức giá 75,36 Euro/tấn CO₂ được áp dụng cho lượng phát thải gắn trong hàng hóa nhập khẩu vào EU trong quý I. Mức giá này được tính toán dựa trên giá đấu giá trung bình của Hệ thống mua bán phát thải EU (EU ETS) nhằm đảm bảo sự tương đồng về chi phí carbon giữa doanh nghiệp nội khối và các nhà xuất khẩu từ bên ngoài.
Cơ chế CBAM hiện áp dụng đối với 6 nhóm ngành có cường độ phát thải cao, trong đó xi măng là một trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp. Các nhà nhập khẩu tại EU có trách nhiệm kê khai lượng phát thải phát sinh trong quá trình sản xuất ở nước ngoài và phải mua chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng carbon này. Chi phí phát thải vì vậy trở thành một phần trong giá bán hàng hóa khi đưa vào thị trường châu Âu.
Mặc dù nghĩa vụ tài chính đã được xác lập từ đầu năm 2026, doanh nghiệp chưa phải thanh toán ngay. Theo lộ trình, việc mua chứng chỉ CBAM sẽ bắt đầu từ tháng 2/2027 để chi trả cho lượng hàng hóa nhập khẩu trong năm 2026, với thời hạn hoàn tất báo cáo và nộp chứng chỉ lần đầu vào ngày 30/9/2027.
Trong năm 2026, giá chứng chỉ CBAM sẽ được xác định theo từng quý với các mốc công bố tiếp theo vào tháng 7, tháng 10 và đầu tháng 1/2027. Mỗi mức giá áp dụng cho lượng hàng hóa nhập khẩu trong quý tương ứng. Từ năm 2027, EC sẽ chuyển từ việc công bố giá theo quý sang cập nhật giá hàng tuần nhằm phản ánh sát diễn biến của thị trường carbon tại châu Âu.
Đối với ngành xi măng, cơ chế này tạo ra thay đổi đáng kể do đặc thù phát thải CO₂ lớn trong quá trình sản xuất clinker. Khi chi phí carbon được tính trực tiếp vào giá thành, doanh nghiệp xuất khẩu phải tính toán lại hiệu quả kinh doanh khi tham gia thị trường EU, nơi các nhà sản xuất nội khối đã tham gia hệ thống ETS.
Một số yếu tố kỹ thuật của CBAM hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Các giá trị chuẩn để tính toán phát thải chưa được công bố đầy đủ, trong khi dữ liệu phát thải của doanh nghiệp dự kiến bắt đầu được xác minh bởi các tổ chức độc lập từ năm 2027. Điều này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp trong việc xây dựng hệ thống đo lường, báo cáo và tuân thủ theo quy định mới.
Việc chuyển từ cơ chế chỉ báo cáo sang cơ chế có nghĩa vụ tài chính cho thấy chi phí carbon đã trở thành một yếu tố cụ thể trong thương mại quốc tế. Đối với ngành xi măng, thay đổi này tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu và đặt ra yêu cầu thích ứng trong bối cảnh các quy định về phát thải ngày càng được siết chặt.
Cem.Info
