» Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đang đề xuất đất, đá, bê tông, gạch, cát thải từ hoạt động xây dựng phải được tái sử dụng làm vật liệu xây dựng hoặc phục vụ san lấp mặt bằng. Quy định mới được kỳ vọng tạo động lực thúc đẩy thị trường vật liệu tái chế, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực xây dựng.
Lượng chất thải rắn xây dựng phát sinh ngày càng lớn đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về tái chế và tái sử dụng nhằm giảm áp lực lên môi trường, đồng thời tận dụng nguồn vật liệu thứ cấp phục vụ sản xuất và xây dựng. Những đề xuất mới trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường được xem là bước đi quan trọng để thúc đẩy hoạt động tuần hoàn tài nguyên, mở rộng cơ hội phát triển cho ngành vật liệu xây dựng theo hướng bền vững.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến trong năm nay. Dự thảo tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn, coi chất thải là nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng, tái chế và đưa trở lại chu trình sản xuất, tiêu dùng.
Chất thải rắn xây dựng sau thu gom được nghiền, phân loại để tái sử dụng làm vật liệu xây dựng và san lấp mặt bằng.
Theo khoản 5 Điều 64 của dự thảo, chất thải rắn còn giá trị sử dụng phải được tái chế, tái sử dụng cho các mục đích phù hợp. Đáng chú ý, đất, đá, bê tông, gạch, cát và các loại chất thải trơ khác phát sinh từ hoạt động xây dựng sẽ được tái sử dụng làm vật liệu xây dựng hoặc san lấp mặt bằng cho các dự án, hoạt động có mục đích cụ thể theo nhu cầu của tổ chức, cá nhân.
So với quy định hiện hành chỉ đề cập chung đến đất, đá và chất thải rắn từ hoạt động xây dựng, dự thảo lần này đã cụ thể hóa các loại phế thải xây dựng cần được tái chế, tái sử dụng. Việc xác định rõ các nhóm vật liệu như bê tông, gạch, đá và cát thải được đánh giá là cơ sở quan trọng để thúc đẩy hoạt động thu gom, phân loại và tái chế ngay từ nguồn phát sinh.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về quản lý vật liệu và sản phẩm được sản xuất từ chất thải sau xử lý, tái chế hoặc tái sử dụng. Chính phủ sẽ quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ vật liệu tái chế trong hàng hóa và sản phẩm. Theo cơ quan soạn thảo, quy định này sẽ tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành và phát triển thị trường vật liệu tái chế, đồng thời thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế tuần hoàn.
Đối với lĩnh vực vật liệu xây dựng, đặc biệt là ngành xi măng và bê tông, nguồn phế thải từ hoạt động phá dỡ công trình được xem là nguồn tài nguyên thứ cấp có tiềm năng lớn. Việc tăng cường tái sử dụng bê tông, gạch và đá thải không chỉ góp phần giảm khối lượng chất thải phải xử lý mà còn giúp tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, giảm nhu cầu khai thác nguyên liệu phục vụ xây dựng.
Theo thống kê năm 2025, Hà Nội phát sinh khoảng 4.000 tấn chất thải rắn xây dựng mỗi ngày, cùng với khoảng 5.000 tấn rác thải sinh hoạt. Khối lượng chất thải xây dựng lớn này cho thấy dư địa đáng kể để phát triển các mô hình tái chế, tái sử dụng vật liệu trong thời gian tới nếu có cơ chế quản lý và chính sách hỗ trợ phù hợp.
Bên cạnh các quy định về tái chế và tái sử dụng chất thải, dự thảo luật cũng đưa ra các yêu cầu mới về chuyển đổi số trong công tác quản lý chất thải. Theo đó, tổ chức, cá nhân phát sinh, thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải có trách nhiệm cung cấp, cập nhật dữ liệu điện tử về chất thải vào hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu môi trường.
Các hoạt động quản lý chất thải sẽ từng bước được thực hiện trên môi trường số, bao gồm cả chứng từ và biên bản giao nhận điện tử. Theo cơ quan soạn thảo, hệ thống quản lý chất thải trực tuyến sẽ góp phần hiện đại hóa công tác quản lý Nhà nước, tăng tính minh bạch, giảm sử dụng hồ sơ giấy và nâng cao khả năng giám sát, truy xuất nguồn gốc chất thải từ khâu phát sinh đến xử lý.
Dự thảo cũng điều chỉnh các quy định về phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo hướng linh hoạt hơn. Thay vì áp dụng một mô hình thống nhất trên phạm vi cả nước, UBND cấp tỉnh sẽ quyết định hình thức phân loại phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp các địa phương chủ động lựa chọn phương án phù hợp với hạ tầng, công nghệ xử lý và đặc điểm phát sinh chất thải trên địa bàn.
Ngoài ra, dự thảo đề xuất sửa đổi quy định về lựa chọn các dự án, cơ sở thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo hướng thống nhất với pháp luật về đấu thầu và ngân sách nhà nước, qua đó hạn chế chồng chéo và tạo thuận lợi cho quá trình triển khai trong thực tế.
Cem.Info
