» Nhu cầu xi măng tại Đông Nam Á đang dần cải thiện nhờ đầu tư hạ tầng và phục hồi xây dựng, song áp lực chi phí năng lượng và yêu cầu chuyển đổi xanh đang buộc doanh nghiệp trong khu vực điều chỉnh chiến lược sản xuất và thị trường.
Ngành xi măng khu vực Đông Nam Á đang cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các quốc gia, khi tăng trưởng không đồng đều, xuất khẩu tiếp tục giữ vai trò quan trọng và các giải pháp tiết giảm chi phí, giảm phát thải ngày càng trở thành yếu tố then chốt trong chiến lược tăng trưởng và vận hành của doanh nghiệp.
Động lực tăng trưởng rõ ràng nhất hiện nay ghi nhận tại Thái Lan nơi nhu cầu xi măng được hỗ trợ trực tiếp từ làn sóng đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Các kế hoạch phát triển giao thông với tổng giá trị hơn hai trăm tỷ baht tập trung vào đường bộ và đường sắt đang tạo ra dư địa tiêu thụ ổn định trong trung hạn. Đi cùng với tăng trưởng thị trường, nhiều nhà sản xuất xi măng lớn như SCG Cement đang tiếp tục đẩy mạnh quá trình chuyển đổi sản xuất với mục tiêu giảm từ 10 - 30% lượng phát thải CO₂ so với xi măng truyền thống. Tỷ lệ sử dụng nhiên liệu thay thế đã đạt khoảng 45% nhờ mở rộng sử dụng sinh khối và phụ phẩm nông nghiệp, kết hợp với đầu tư vào điện mặt trời và hệ thống thu hồi nhiệt nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Đối với doanh nghiệp xi măng khác là Siam City Cement lại lựa chọn hướng tiếp cận tập trung vào các giải pháp có thể triển khai ngay như giảm tỷ lệ clinker trong sản phẩm, nâng cao hiệu suất năng lượng và mở rộng nguồn nhiên liệu thay thế. Nhà sản xuất xi măng lớn thứ 2 Thái Lan này cũng chủ động điều chỉnh nguồn cung năng lượng trong khu vực để hạn chế tác động từ biến động giá nhiên liệu toàn cầu.
Bức tranh tại Indonesia lại cho thấy sự trái chiều giữa thị trường xi măng nội địa và xuất khẩu. Nhu cầu xi măng tại quốc gia vạn đảo này trong năm 2025 giảm nhẹ xuống còn khoảng 63 triệu tấn, trong khi xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng 2 con số năm thứ 3 liên tiếp, đạt hơn 13 triệu tấn. Chủ yếu là xuất khẩu clinker, với các thị trường tiêu thụ chính như Bangladesh, Australia, Philippines và Sri Lanka. Song song đó, Chính phủ Indonesia đang thúc đẩy chiến lược giảm phát thải với 5 giải pháp trọng tâm: nâng cao hiệu quả năng lượng, sử dụng nhiên liệu thay thế, hiện đại hóa công nghệ, phát triển năng lượng tái tạo và định hướng áp dụng công nghệ thu giữ carbon trong dài hạn.
Tại Philippines, thị trường được kỳ vọng tăng trưởng trở lại trong năm 2026 nhờ chi tiêu công cho hạ tầng, tuy nhiên giá nhiên liệu tăng đang tạo sức ép lên chi phí sản xuất. Việc áp dụng biện pháp tự vệ đối với xi măng nhập khẩu trong 3 năm giúp củng cố vị thế cho các nhà sản xuất xi măng nội địa, nhưng cũng làm giảm mức độ linh hoạt của nguồn cung trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động.
Đáng chú ý, ngành xi măng Việt Nam đang ghi nhận sự cải thiện đồng thời ở cả thị trường nội địa và hoạt động xuất khẩu. Tiêu thụ xi măng trong quý đầu năm 2026 tăng hơn 23% so với cùng kỳ, cho thấy tín hiệu phục hồi rõ rệt của nhu cầu nội địa. Hoạt động xuất khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với khối lượng hàng tháng ở mức cao, trong đó Bangladesh vẫn là thị trường lớn nhất. Cùng với sự gia tăng về sản lượng, các doanh nghiệp xi măng Việt Nam đang đẩy mạnh hiện đại hóa sản xuất thông qua ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, kiểm soát phát thải và hướng tới sản xuất bền vững.
Ở góc độ toàn khu vực, một xu hướng chung có thể nhận thấy là vai trò ngày càng lớn của các thị trường xuất khẩu trong việc cân bằng cung - cầu, đặc biệt trong bối cảnh một số quốc gia vẫn duy trì công suất dư thừa. Bên cạnh đó, chi phí năng lượng và vận chuyển tiếp tục là yếu tố chi phối hiệu quả sản xuất, thúc đẩy các hà sản xuất gia tăng sử dụng nhiên liệu thay thế và đầu tư vào các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Các công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon hiện vẫn được xem là mục tiêu dài hạn, trong khi các giải pháp khả thi hơn trong ngắn hạn đang được ưu tiên triển khai.
Ngành xi măng Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn chuyển đổi với yêu cầu cao hơn về hiệu quả và môi trường, trong đó sự khác biệt về cấu trúc thị trường và chiến lược phát triển giữa các quốc gia sẽ tiếp tục định hình cục diện cạnh tranh trong những năm tới.
Cem.Info
