» Tình trạng thiếu hụt khí đốt tại Iran trong mùa đông đang buộc nhiều nhà máy xi măng tại quốc gia Trung Đông này chuyển sang sử dụng Mazut làm nhiên liệu thay thế. Việc gia tăng sử dụng loại dầu nặng có mức phát thải cao này không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn đặt ra nhiều lo ngại về môi trường và hiệu quả vận hành của ngành xi măng.
Nguồn cung năng lượng giữ vai trò then chốt đối với hoạt động của các nhà máy xi măng, đặc biệt trong quá trình vận hành lò nung clinker vốn tiêu thụ lượng nhiên liệu lớn. Tại Iran, tình trạng thiếu hụt khí đốt đang tạo áp lực đáng kể đối với nhiều ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng, trong đó có ngành xi măng. Khi nguồn khí bị cắt giảm mạnh trong mùa lạnh, nhiều cơ sở sản xuất buộc phải chuyển sang các nhiên liệu thay thế như Mazut để duy trì hoạt động.
Theo Hiệp hội các nhà sử dụng lao động ngành xi măng Iran, lượng khí đốt cung cấp cho các nhà máy xi măng trong mùa đông đã giảm mạnh so với mức thông thường. Trong điều kiện vận hành bình thường, các nhà máy xi măng tại Iran tiêu thụ khoảng 27 triệu m³ khí đốt/ngày. Tuy nhiên trong mùa đông, mức cung hiện chỉ còn khoảng 6 triệu m³/ngày, khiến nhiều cơ sở sản xuất phải chuyển sang sử dụng Mazut.
Sự thay đổi nhiên liệu diễn ra trên quy mô lớn. Hiện khoảng 70% sản lượng xi măng của Iran được sản xuất bằng Mazut. Theo ước tính, khoảng 13 triệu lít Mazut đang được sử dụng mỗi ngày trong quá trình sản xuất xi măng để bù đắp phần năng lượng thiếu hụt từ nguồn khí đốt.
Mazut có thể thay thế khí tự nhiên trong quá trình vận hành lò nung do 1 lít Mazut có thể cung cấp năng lượng tương đương khoảng 1 m³ khí đốt tự nhiên, tuy nhiên loại nhiên liệu này có mức phát thải cao hơn đáng kể. Theo cơ quan môi trường của Đức và cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ (EPA), lượng phát thải CO₂ trực tiếp từ Mazut cao hơn khoảng 33% so với khí tự nhiên. Ngoài ra Mazut tại Iran chứa khoảng 3,5% lưu huỳnh, cao hơn nhiều so với các tiêu chuẩn nhiên liệu trong vận tải biển, làm gia tăng nguy cơ phát thải khí ô nhiễm.
Theo đại diện ngành xi măng Iran, các nhà máy nằm xa khu vực đô thị có xu hướng sử dụng Mazut như một nhiên liệu thay thế trong lò nung, trong khi các cơ sở gần khu dân cư hạn chế sử dụng nhằm giảm tác động môi trường.
Các dữ liệu từ Công ty Khí đốt quốc gia Iran cho thấy việc sử dụng Mazut trong ngành xi măng không chỉ diễn ra trong mùa đông mà còn xuất hiện trong các tháng ấm hơn. Trong mùa hè, lượng khí đốt cung cấp cho các nhà máy xi măng trung bình khoảng 20 triệu m³/ngày. Với mức nhu cầu tối đa của ngành, điều này đồng nghĩa với việc khoảng 7 triệu lít Mazut vẫn được sử dụng hàng ngày để duy trì sản xuất ở công suất cao.
Tình trạng thiếu hụt khí đốt hiện ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực công nghiệp của Iran. Theo tài liệu từ Bộ Dầu mỏ nước này, tổng mức tiêu thụ Mazut trong các ngành công nghiệp và nhà máy điện đạt khoảng 19 triệu lít/ngày trong mùa xuân và mùa hè năm trước và tăng lên khoảng 45 triệu lít/ngày trong mùa đông. Bên cạnh đó, lượng dầu diesel sử dụng trong các ngành công nghiệp và điện lực cũng tăng thêm khoảng 10 triệu lít/ngày vào mùa đông, nâng tổng mức tiêu thụ lên khoảng 127 triệu lít/ngày.
Chi phí sản xuất xi măng bằng Mazut cao hơn so với khi sử dụng khí tự nhiên. Một số nhà máy xi măng ở khu vực phía Đông Iran phải vận chuyển Mazut từ các kho dầu tại Rey và Tehran, làm gia tăng chi phí sản xuất do chi phí vận chuyển nhiên liệu trên quãng đường dài.
Theo số liệu của Công ty Khí đốt Quốc gia Iran, nhu cầu khí đốt trong khu vực dân cư tăng mạnh trong mùa đông và chiếm phần lớn tổng tiêu thụ năng lượng của quốc gia. Trong ngày 12/1, riêng khu vực hộ gia đình tiêu thụ khoảng 385 triệu m³ khí/ngày, khiến tổng nhu cầu của khu vực dân cư, thương mại và công nghiệp nhỏ lên tới khoảng 550 triệu m³/ngày. Mức tiêu thụ tăng mạnh này khiến nguồn cung khí cho các ngành công nghiệp lớn như xi măng, thép và hóa dầu bị cắt giảm đáng kể.
Trong mùa hè, tổng lượng khí đốt cung cấp cho các ngành công nghiệp lớn tại Iran đạt khoảng 145,5 triệu m³/ngày, bao gồm khoảng 70 triệu m³ cho ngành hóa dầu, 20 triệu m³ cho các nhà máy xi măng, 36,5 triệu m³ cho ngành thép và 17,7 triệu m³ cho các nhà máy lọc dầu. Tuy nhiên đến giữa tháng 1 năm nay, tổng lượng khí cung cấp cho các ngành này đã giảm xuống còn khoảng 110 triệu m³ /ngày.
Tình trạng thiếu hụt khí đốt cho thấy những thách thức đáng kể về an ninh năng lượng đối với các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều nhiên liệu như xi măng. Khi nguồn khí tự nhiên không được đảm bảo ổn định, việc phải sử dụng các nhiên liệu thay thế như Mazut không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn kéo theo các vấn đề về môi trường và hiệu quả vận hành trong dài hạn của ngành.
Cem.Info
