» Trong 6 tháng đầu năm 2026, Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả trong sử dụng năng lượng, nguyên liệu thay thế và tận dụng chất thải. Những con số về điện từ nhiệt khí thải, điện mặt trời, tro xỉ, thạch cao nhân tạo và chất thải cho thấy chuyển đổi xanh đang từng bước gắn với hoạt động sản xuất tại doanh nghiệp.
Chuyển đổi xanh trong sản xuất xi măng không chỉ nằm ở mục tiêu giảm phát thải CO₂ mà ngày càng gắn với cách doanh nghiệp sử dụng năng lượng và tài nguyên. Tại Tổng công ty VICEM, các giải pháp tận dụng nhiệt khí thải, phát triển điện mặt trời, sử dụng chất thải và nguyên liệu thay thế đang được triển khai song song với định hướng phát triển clinker, xi măng phát thải thấp và nâng cao năng lực công nghệ.
Những thay đổi đang diễn ra từ dây chuyền sản xuất
Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn VICEM đã sử dụng nhiệt khí thải để phát điện với sản lượng 98,1 triệu kWh, góp phần giảm phát thải 66.352 tấn CO₂. Điện mặt trời áp mái đưa vào sử dụng đạt 5,8 triệu kWh, tương ứng giảm phát thải 3.948 tấn CO₂.
Việc tận dụng nhiệt khí thải để phát điện giúp khai thác phần năng lượng vốn có trong quá trình sản xuất, thay vì để nguồn nhiệt này thất thoát ra môi trường. Trong khi đó, điện mặt trời áp mái bổ sung thêm nguồn năng lượng tại chỗ cho các cơ sở sản xuất.
Hai giải pháp này vừa tạo ra giá trị về giảm phát thải, vừa gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong sản xuất xi măng. Đây cũng là một trong những hướng đi quan trọng khi chi phí năng lượng vẫn là yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến giá thành sản phẩm.
Một số kết quả nổi bật:
• Điện từ nhiệt khí thải: 98,1 triệu kWh
• Giảm phát thải từ nhiệt khí thải: 66.352 tấn CO₂
• Điện mặt trời áp mái: 5,8 triệu kWh
• Giảm phát thải từ điện mặt trời: 3.948 tấn CO₂
• Rác thải đưa vào sử dụng: 180.486 tấn
• Giảm phát thải từ sử dụng rác thải: 68.188 tấn CO₂
Chuyển đổi xanh cũng được thể hiện rõ hơn ở việc thay đổi nguồn nguyên liệu sử dụng trong sản xuất. Trong nửa đầu năm, tổng khối lượng rác thải được VICEM đưa vào sử dụng đạt 180.486 tấn, tương ứng giảm phát thải 68.188 tấn CO₂.
Việc đưa chất thải vào sử dụng đồng thời giải quyết hai yêu cầu là giảm lượng chất thải cần xử lý và tạo thêm nguồn thay thế cho các đầu vào truyền thống. Đây là hướng tiếp cận gắn trực tiếp với kinh tế tuần hoàn trong sản xuất xi măng, khi chất thải từ các ngành hoặc hoạt động khác có thể được đưa trở lại chu trình sản xuất phù hợp.
Tổng lượng tro, xỉ được VICEM sử dụng trong 6 tháng đạt khoảng 1,12 triệu tấn, với tỷ lệ bình quân 9,28%. Đáng chú ý, lượng thạch cao nhân tạo được sử dụng đạt khoảng 271.600 tấn, tương ứng tỷ lệ thay thế thạch cao tự nhiên bình quân khoảng 54,13%.
Việc thay thế một phần nguyên liệu tự nhiên bằng tro, xỉ và thạch cao nhân tạo cho thấy quá trình chuyển đổi không chỉ tập trung vào nguồn năng lượng. Cơ cấu nguyên liệu đầu vào cũng đang được điều chỉnh theo hướng tận dụng tốt hơn các nguồn vật liệu có khả năng thay thế, qua đó giảm sử dụng tài nguyên tự nhiên và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Nhìn từ các kết quả này, chuyển đổi xanh tại VICEM đang được triển khai theo hướng ngày càng gắn với các hoạt động cụ thể trên dây chuyền sản xuất. Thay vì chỉ tập trung vào một giải pháp giảm phát thải riêng lẻ, doanh nghiệp đồng thời tác động vào nhiều khâu gồm năng lượng, nhiên liệu, nguyên liệu và xử lý chất thải.
Định hình hướng đi dài hạn cho vật liệu xây dựng phát thải thấp
Những kết quả trong 6 tháng đầu năm là một phần trong định hướng phát triển dài hạn mà VICEM đang theo đuổi. Doanh nghiệp đặt mục tiêu trở thành đơn vị tiên phong trong chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của ngành vật liệu xây dựng, đồng thời đóng vai trò dẫn dắt trong phát triển vật liệu xây dựng phát thải thấp và sử dụng hiệu quả tài nguyên.
Theo định hướng này, sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải carbon được VICEM đặt cùng với yêu cầu đổi mới công nghệ và hiện đại hóa sản xuất. Việc sử dụng nguyên, nhiên liệu thay thế, tận dụng chất thải và phụ phẩm công nghiệp sẽ tiếp tục được triển khai cùng với phát triển các nguồn năng lượng xanh.
Một hướng quan trọng khác là nghiên cứu và phát triển các dòng clinker, xi măng phát thải thấp và vật liệu xây dựng thế hệ mới. Đây là bước đi có ý nghĩa dài hạn, bởi việc giảm phát thải của ngành xi măng không chỉ phụ thuộc vào hiệu quả của dây chuyền mà còn liên quan trực tiếp đến đặc tính phát thải của sản phẩm.
Để hỗ trợ quá trình này, VICEM định hướng nâng cao mức độ tự động hóa trong toàn bộ quá trình sản xuất, ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ tiên tiến nhằm tăng năng suất, chất lượng, an toàn và giảm chi phí. Doanh nghiệp cũng đặt trọng tâm vào nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ và tăng tỷ lệ nội địa hóa.
Việc mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác trong và ngoài nước được xác định là một trong những giải pháp để thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Cùng với đó là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và chủ động tham gia hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến vật liệu xây dựng.
Như vậy, những kết quả ghi nhận trong 6 tháng đầu năm cho thấy chuyển đổi xanh tại VICEM đang dần chuyển từ định hướng sang các hoạt động cụ thể trong sản xuất. Tận dụng nhiệt khí thải, phát triển điện mặt trời, sử dụng chất thải, tro xỉ và thạch cao nhân tạo là những bước đi hiện hữu, trong khi nghiên cứu clinker, xi măng phát thải thấp và làm chủ công nghệ sẽ quyết định chiều sâu của quá trình chuyển đổi trong những năm tới.
Cem.Info
